Trầm cảm theo mùa

Trầm cảm theo mùa (TAF) là một dạng trầm cảm liên quan đến tình trạng thiếu hụt ánh sáng tự nhiên. Để được gọi là  trầm cảm theo mùa về mặt y học, trầm cảm theo mùa phải xảy ra cùng thời điểm mỗi năm, vào mùa thu hoặc mùa đông, trong ít nhất hai năm liên tiếp và kéo dài đến mùa xuân năm sau.
Trong thời kỳ mùa đông, ngày ngắn đêm dài, cường độ ánh sáng ít, độ ánh sáng giảm dần khi mùa hè khoảng từ 100.000 lux khi mùa đông đến khoảng 2000 lux. Theo số liệu thống kê có khoảng 18% số người gặp gặp vấn đề khi trải qua mùa đông, đặc trưng bởi sự mất dần năng lượng, tinh thần mong manh hơn. Một số người gặp hiện tượng này mạnh mẽ hơn. Với chứng trầm cảm theo mùa thực sự, họ sẽ gặp khó khăn khi thực hiện các hoạt động hàng ngày. Phần lớn, từ 70 đến 80% những người bị ảnh hưởng chứng trầm cảm theo mùa là phụ nữ. Trẻ em và thanh thiếu niên hiếm khi bị ảnh hưởng. Ở những người bị trầm cảm cổ điển hoặc những người mắc rối loạn cảm xúc lưỡng cực có trầm cảm thì mức độ sẽ tăng lên theo mùa, có khoảng 19 đến 15% dân số gặp phải vấn đề trầm cảm theo mùa.
Cũng như trầm cảm cổ điển, nếu mất kiểm soát và không phát hiện kịp thời, các triệu chứng trầm cảm theo mùa có thể trở nên tồi tệ hơn và xuất hiện ý nghĩ tự tử.
Trầm cảm theo mùa có xuất hiện vào mùa hè ?
Một số người bị trầm cảm theo mùa xuất hiện vào giữa mùa hè. Điều này có thể là do nhiệt độ tăng cao, đôi khi khó chịu hoặc do cường độ ánh sáng cao. Khô có hình thức điều trị cụ thể cho những người bị trầm cảm mùa hè. Các bác sĩ đưa ra tiêu chuẩn điều trị cho trầm cảm bằng liệu pháp tâm lý và thuốc chống trầm cảm. Một số người kiểm soát các triệu chứng và cảm xúc của họ bằng cách thay đổi hệ thống điều hoà không khí và giảm sánh sáng xung quanh trong môi trường sống của họ hoặc đi du lịch đến những vùng có khí hậu mát mẻ.
Nguyên nhân của trầm cảm theo mùa
Theo D. Normal. E. Rosenthal người đầu tiên mô tả về trầm cảm theo mùa và tìm ra mối liên hệ giữa ánh sáng và trầm cảm. Ông xác định trầm cảm theo mùa có mối liên hệ giữa ánh sáng không thể tách rời và phát minh ra liệu pháp ánh sáng. Đáng chú ý hơn là việc tiếp xúc với ánh sáng nhân tạo phổ rộng có thể mang lại lợi ích cho những người mắc chứng trầm cảm trong mùa đông mà Tiến sĩ Rosenthal cũng đã chứng minh vai trò độ sáng trên đồng hồ sinh học bên trong và tâm trạng.
Thật vậy, ánh sáng đóng vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh đồng hồ sinh học bên trong. Nó kiểm soát một số chức năng cơ thể theo nhịp điệu cụ thể, chẳng hạn như chu kỳ thức và ngủ và bài tiết hormon khác nhau theo thời gian trong ngày.
Sau khi vào mắt, các tia sáng biến thành tín hiệu điện, một khi được gửi đến não, tác động lên các chất dẫn truyền thần kinh. Một trong số đó, serotonin, đôi khi được gọi là “hormone hạnh phúc” điều chỉnh tâm trạng và chi phối việc sản xuất melatonin – một loại hoóc môn khác chịu trách nhiệm trong chu kỳ thức giấc. Sự tiết melatonin bị ức chế vào ban ngày và được kích thích vào ban đêm. Các sự mất cân bằng nội tiết tố chịu ảnh hưởng đáng kể bởi sự thiếu ánh sáng, đủ để gây ra các triệu chứng liên quan đến trầm cảm.
Các triệu chứng của trầm cảm theo mùa.
Các triệu chứng sau đây luôn xảy ra vào cùng một thời điểm trong năm, từ tháng 10 đến tháng 3, nhưng đặc biệt là vài tháng 11, tháng 12 và tháng 1. Chúng biến mất dần vào mùa xuân hoặc tự phát khi đi dạo dưới ánh nắng với các triệu chứng sau:

– Mang tâm trạng buồn bã, cáu kỉnh suốt cả ngáy

– Giảm hứng thú trong các hoạt động hoặc các hoạt động sở thích hàng nagyf của bản thân

– Tình trạng mệt mỏi kéo dài, buồn ngủ vào ban ngày, khó thức dậy vào buổi sáng

– Mất đi mọi hứng thú, thụ động

– Thiếu tập trung, gặp khó khăn trong việc đưa ra quyết định

– Mức độ căng thẳng cao hơn: tình trạng này có thể dẫn đến muốn sử dụng các chất kích thích để giải toả hoặc thèm ăn không kiểm soát đối với những loại thực phẩm nhiều đường dẫn đến tăng cân.

– Các hoạt động trở nên chậm chạp hoặc dễ bị kích động

– Nhu cầu ngủ ngày càng tăng

– Giảm năng suất làm việc và học tập ở trường hoặc nơi làm việc

– Giảm hứng thú tình dục

– Tự thu mình

– Cảm giác mất giá trị, tội lỗi

– Xuất hiện những suy nghĩ tiêu cực, những suy nghĩ về cái chết hoặc thậm chí xuất hiện những suy nghĩ tự tử.

Những người có nguy cơ mắc chứng trầm cảm theo mùa:

– Những người mà một thành viên trong gia đình (cha mẹ, anh chị em) đã từng mắc chứng trầm cảm theo mùa

– Phụ nữ có nguy cơ cao hơn nam giới

– Người dân sống ở các quốc gia nơi ánh sáng mặt trời thấp vào mùa đông

– Những người làm công việc thường xuyên ở trong nhà và ít nhìn thấy ánh sáng ban ngày vào mùa đông

Biên tập: Nguyễn Nhung
Nguồn: Passport Santé: Les symptômes, personnes et facteurs de risque de la dépression saisonnière