Trầm Cảm Kép: Nguyên Nhân, Chẩn Đoán Bệnh, Điều Trị Và Ứng Phó

Nếu bạn từng đọc các bài viết hoặc các nghiên cứu về chứng trầm cảm, bạn có thể đã từng thấy một thuật ngữ được nhắc đến một cách không thường xuyên khi người bệnh phải chịu rối loạn trầm cảm dai dẳng và bệnh trầm cảm nặng xảy ra cùng một lúc, trầm cảm kép. Thực tế, chứng trầm cảm này là một tình trạng nghiêm trọng nhưng lại thường bị bỏ qua.

Vì vậy, trong bài viết này, hãy cùng Viện Tâm lý Việt – Pháp tìm hiểu thế nào là trầm cảm kép, nguyên nhân, chẩn đoán bệnh, điều trị cũng như những phương pháp ứng phó tốt nhất nhé! 

Thế Nào Là Trầm Cảm Kép?

Trầm cảm kép có thể xuất hiện ở người gặp rối loạn trầm cảm dai dẳng (Persistent Depressive Disorder – PDD), trước đây được gọi là chứng rối loạn nhịp tim (Dysthymia). 

Các nghiên cứu cho thấy những người bị trầm cảm kép thường phải trải qua các cảm giác của sự tuyệt vọng dữ dội hơn những người đơn thuần bị chỉ một chứng rối loạn trầm cảm nặng hoặc rối loạn trầm cảm dai dẳng.

Những người bị tình trạng này có thể dễ bị tiểu đường, rối loạn tim và lạm dụng chất kích thích hơn những người đang đối mặt với các dạng trầm cảm khác.

Mặc dù trầm cảm kép ít phổ biến hơn các dạng trầm cảm khác nhưng loại bệnh trầm cảm nặng này nếu không được điều trị kịp thời có thể dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng. 

Do trầm cảm kép thường xuất hiện ở những người có chứng rối loạn trầm cảm dai dẳng và có chứng rối loạn bệnh trầm cảm nặng, hãy tham khảo thông tin về chứng rối loạn này để hiểu hơn về trầm cảm kép.

Rối Loạn Trầm Cảm Dai Dẳng (Persistent Depressive Disorder – PDD)

Rối loạn trầm cảm dai dẳng là một dạng trầm cảm cấp độ thấp. Khi một người bị trầm cảm trong ít nhất hai năm và có một số triệu chứng sau đây, thường có thể được chẩn đoán như: 

  • Ăn không ngon

  • Mệt mỏi

  • Lòng tự trọng thấp

  • Mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều

  • Tránh các hoạt động xã hội

  • Dễ bị kích thích hoặc tức giận

Ở trẻ em hoặc thanh thiếu niên, các triệu chứng này phải tồn tại ít nhất một năm trước khi chẩn đoán thì mới có thể xác định là PDD hay không.

Những người bị rối loạn trầm cảm dai dẳng thường cho biết họ có cảm giác như bị bao phủ bởi một bức màn bóng tối hoặc sương mù dày đặc. Thậm chí, khi không được điều trị, PDD đôi khi có thể tồn tại trong nhiều thập kỷ. 

Rối Loạn Trầm Cảm Nặng (Major Depressive Disorder – MDD)

Rối loạn trầm cảm nặng là một dạng trầm cảm có xu hướng xuất hiện theo từng đợt. Nó được đặc trưng bởi cảm giác buồn bã và tuyệt vọng dữ dội và lặp đi lặp lại, mất hứng thú với các hoạt động và kèm theo một loạt các triệu chứng về nhận thức và thể chất. Một số triệu chứng của dạng trầm cảm cụ thể này bao gồm: 

  • Mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều

  • Mất năng lượng

  • Khó tập trung

  • Mệt mỏi hoặc kích động

  • Ý nghĩ tự tử

Những người bị trầm cảm nặng không mãn tính có thể trải qua những khoảng thời gian không hề có bất kỳ triệu chứng trầm cảm nào.

Xem Thêm: Rối Loạn Tâm Lý

Chẩn Đoán Trầm Cảm Kép

Một điều không may là không có bất kỳ xét nghiệm cụ thể nào để chẩn đoán chứng trầm cảm kép. Các bác sĩ sẽ chỉ xem ghi chép chi tiết về các biểu hiện tâm trạng của bạn để xác định xem tình trạng có thuộc về dạng rối loạn trầm cảm nặng hay không.

Thậm chí, cũng không có các tiêu chí chẩn đoán trầm cảm kép trong DSM-5 (Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần).

Tuy nhiên, khi chẩn đoán trầm cảm kép, các chuyên gia luôn phải dựa trên các tiêu chí DSM-5 để chẩn đoán MDD và PDD. Do không có tiêu chí cụ thể để chẩn đoán, trầm cảm kép thường khó được phát hiện và khó điều trị hơn những người chỉ bị MDD hoặc PDD đơn thuần. 

Một vấn đề khác gây khó khăn cho việc chẩn đoán trầm cảm kép là những người bị trầm cảm mãn tính thường không hay tìm kiếm sự giúp đỡ từ các chuyên gia tâm lý. Họ nghĩ rằng đó chỉ đơn giản là vấn đề cá nhân mà không nhận ra tình trạng của họ rất nghiêm trọng. 

Nguyên Nhân Của Trầm Cảm Kép

Không thể xác định nguyên nhân chính xác gây ra chứng trầm cảm kép. Nhiều nghiên cứu đã cho thấy có sự liên quan giữa các yếu tố di truyền và môi trường dẫn đến tình trạng bệnh phát triển.  

Các yếu tố môi trường có thể gây ra tình trạng này bao gồm thất nghiệp, những thay đổi lớn trong cuộc sống, lạm dụng chất kích thích hay gặp phải sang chấn tâm lý.

Điều Trị Bệnh

Với mức độ nghiêm trọng của chứng trầm cảm kép, người bệnh sẽ cần sự kết hợp giữa sử dụng thuốc và điều trị qua các liệu pháp nhất định. 

Trọng  tâm của điều trị trầm cảm kép là làm giảm bớt các triệu chứng cấp tính hơn của bệnh trầm cảm nặng và giải quyết các vấn đề mãn tính hơn liên quan đến chứng rối loạn trầm cảm dai dẳng của bạn. Bác sĩ của bạn rất có thể sẽ điều chỉnh kế hoạch điều trị cho phù hợp với nhu cầu cụ thể của bạn.

Sử Dụng Thuốc Điều Trị

Có nhiều loại thuốc được sử dụng để điều trị các triệu chứng của bệnh trầm cảm. Các loại thuốc điều trị trầm cảm có sẵn thường giống nhau và có thể được sử dụng đối với nhiều loại trầm cảm khác nhau. Chúng thường bao gồm thuốc chống trầm cảm như chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI) và chất ức chế tái hấp thu serotonin-norepinephrine (SNRI).

Hầu hết mọi người sẽ không nhận thấy tác dụng của thuốc đối với các triệu chứng trầm cảm của họ ngay lập tức và có thể mất vài tuần, thậm chí là vài tháng để thấy được kết quả mong muốn.

Tham Khảo: 

>>>> Văn Hóa Ảnh Hưởng Điều Trị Trầm Cảm

>>>> Điều Trị Trầm Cảm Không Dùng Thuốc

Điều Trị Bằng Liệu Pháp Trị Liệu

Liệu pháp nhận thức – hành vi (CBT) được sử dụng phổ biến nhất khi điều trị chứng trầm cảm kép.

Hình thức trị liệu này tập trung vào việc giúp bạn nhận ra quá trình suy nghĩ, những niềm tin và hành vi bị bóp méo được diễn ra nhờ sự thúc đẩy của chứng trầm cảm của bạn và giúp bạn đối mặt với những điều này.

Nó giúp một người bị trầm cảm kép nhìn thấy bản thân theo những cách mới và đối phó với các triệu chứng trầm cảm của họ tốt hơn. Tuy nhiên, để liệu pháp đạt hiệu quả cao nhất, sẽ luôn cần có sự kết hợp với việc sử dụng thuốc. 

Đối Phó Với Trầm Cảm Kép

Trầm cảm kép có thể là một tình trạng gây ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống cá nhân, tuy nhiên nó không nên được coi là một tình trạng suy nhược. Chỉ cần điều trị và chăm sóc đúng cách, các triệu chứng trầm cảm được đặc trưng bởi tình trạng bệnh trầm cảm nặng và bệnh trầm cảm dai dẳng có thể được điều trị, đồng thời điều trị chứng trầm cảm kép. 

Ngoài phương pháp điều trị được bác sĩ khuyến nghị, bạn cũng có thể áp dụng các phương pháp ứng phó nhất định.

Ví dụ như, bạn nên có lối sống lành mạnh hơn như tập thể dục và ăn uống hợp lý và quản lý tối ưu hơn các tác nhân gây căng thẳng trong cuộc sống cũng như công việc của mình. Sự kết hợp hoàn hảo giữa việc ứng phó và quá trình điều trị sẽ giúp đẩy lùi trầm cảm kép và ngăn ngừa tái phát. 

Tham Khảo: Thực Hành Vượt Qua Trầm Cảm

Lời Kết

Nếu bạn nhận thấy các dấu hiệu của rối loạn bệnh trầm cảm nặng hoặc rối loạn trầm cảm dai dẳng, tốt hơn hết, hãy tìm sự trợ giúp từ các bác sĩ, chuyên gia tâm lý. 

Hãy liên hệ ngay với Viện Tâm lý Việt – Pháp để được hỗ trợ chẩn đoán, điều trị – trị liệu kịp thời đối với chứng trầm cảm đang gây cản trở cuộc sống của mình. 

Nguồn tham khảo: What Is Double Depression? –  Verywellmind

Link Gốc

Liên hệ với chúng tôi

All in one