Điều Bạn Cần Biết Về Nỗi Sợ Đối Với Cái Chết

Sợ chết? 

Thanatophobia là một dạng lo lắng đặc trưng bởi nỗi sợ hãi về cái chết của bản thân hoặc quá trình chết. Nó thường được gọi là lo âu về cái chết.

Lo lắng về cái chết không được định nghĩa là một rối loạn riêng biệt, nhưng nó có thể liên quan đến các chứng trầm cảm hoặc rối loạn lo âu khác. Bao gồm các:

  • Rối loạn căng thẳng sau chấn thương hoặc PTSD

  • Rối loạn hoảng sợ và các cơn hoảng loạn

  • Rối loạn lo âu, hay trước đây được gọi là hypochondriasis

Thanatophobia khác với chứng sợ hoại tử - chứng sợ chung về những thứ đã chết hoặc sắp chết, hoặc những thứ liên quan đến cái chết.

Trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét kỹ hơn về chứng sợ hãi nói chung và chứng sợ hãi cái chết nói riêng: khám phá các triệu chứng, nguyên nhân và cách điều trị chứng sợ hãi này.

Thanatophobia Là Gì?

Ai đó có thể bị ám ảnh về cái chết nếu họ tránh những tình huống liên quan đến những đối tượng này.

Trong ngôn ngữ Hy Lạp, từ “Thanatos” dùng để chỉ cái chết và ‘phobos‘ có nghĩa là sợ hãi. Do đó, thanatophobia được dịch là nỗi sợ hãi cái chết.

Có một vài nỗi lo lắng về cái chết là một điều hoàn toàn bình thường. Tuy nhiên, đối với một số người, suy nghĩ về cái chết của chính bản thân mình hoặc quá trình chết đi có thể gây ra lo lắng và sợ hãi dữ dội.

Một người có thể cảm thấy lo lắng và sợ hãi tột độ khi họ cho rằng cái chết là không thể tránh khỏi. Họ cũng có thể cảm thấy:

  • Sợ chia ly

  • Sợ phải đối mặt với mất mát

  • Lo lắng về việc bỏ lại những người thân yêu

Khi những nỗi sợ hãi như vậy kéo dài và gây trở ngại cho cuộc sống và sinh hoạt hàng ngày, điều này được gọi là chứng thanatophobia.

Ở mức cực đoan nhất, những cảm giác này có thể khiến mọi người không thể tiến hành các hoạt động hàng ngày hoặc thậm chí phải rời khỏi nhà của họ. Nỗi sợ hãi của họ tập trung vào những thứ có thể dẫn đến tử vong, chẳng hạn như sự ô nhiễm hoặc các đồ vật hoặc con người có tính chất nguy hiểm.

Triệu Chứng & Chẩn Đoán

Các bác sĩ không phân loại chứng sợ thanatophobia như một tình trạng riêng biệt, nhưng nó có thể được phân loại là một chứng ám ảnh cụ thể.

Theo Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần (DSM-5), ám ảnh sợ là một chứng rối loạn lo âu liên quan đến một đối tượng hoặc tình huống cụ thể.

Nỗi sợ về cái chết được coi là một nỗi ám ảnh nếu nó:

  • Xuất hiện trong hầu hết mỗi khi một người nghĩ về cái chết

  • Thời gian tồn tại hơn 6 tháng

  • Cản trở cuộc sống hàng ngày hoặc các mối quan hệ

Các triệu chứng chính mà một người có thể bị ám ảnh về cái chết bao gồm:

  • Sợ hãi hoặc lo lắng ngay lập tức khi nghĩ về cái chết hoặc quá trình chết

  • Các cơn hoảng loạn có thể gây chóng mặt, nóng bừng mặt, đổ mồ hôi và nhịp tim tăng hoặc không đều

  • Tránh các tình huống nghĩ về cái chết hoặc cái chết có thể là cần thiết

  • Cảm thấy buồn nôn hoặc đau bụng khi nghĩ đến cái chết hoặc cái chết

  • Cảm giác trầm cảm hoặc lo lắng chung

Chứng ám ảnh có thể khiến một người cảm thấy bị cô lập và tránh tiếp xúc với bạn bè và gia đình trong một thời gian dài.

Các triệu chứng có thể đến và biến mất trong suốt cuộc đời của một cá nhân. Một người nào đó bình thường chỉ lo lắng chút ít về cái chết nhưng lại có lúc họ có thể cảm thấy lo sợ tột độ khi nghĩ về cái chết của họ hoặc cái chết của một người thân yêu, chẳng hạn như khi họ hoặc một thành viên trong gia đình bị ốm nặng.

Nếu nỗi sợ về cái chết ở một người có liên quan đến một tình trạng lo lắng hoặc trầm cảm khác, thì họ cũng có thể gặp các triệu chứng cụ thể liên quan đến các tình trạng rối loạn tâm thần cơ bản khác.

Nguyên Nhân Và Phân Loại

Nỗi ám ảnh thường được kích hoạt bởi một sự kiện cụ thể trong quá khứ của một người, mặc dù người đó không phải lúc nào cũng nhớ điều này là gì. Các tác nhân đặc biệt gây ra chứng sợ thanatophobia có thể bao gồm một sự kiện đau thương sớm liên quan đến việc suýt chết hoặc liên quan đến cái chết của một người thân yêu.

Một người bị bệnh nặng có thể kèm theo chứng thanatophobia vì họ lo lắng về cái chết, mặc dù sức khỏe yếu không đồng nghĩa với việc bản thân chúng ta phải chết. Do đó, yếu tố gắn với nỗi sợ chính là tâm lý đau khổ.

Trải nghiệm lo lắng về cái chết có thể khác nhau, tùy thuộc vào các yếu tố cá nhân. Bao gồm: 

  • Tuổi tác: Một nghiên cứu năm 2017 cho thấy rằng người lớn tuổi sợ quá trình hấp hối, trong khi đó những người trẻ tuổi lại thường sợ đối với chính cái chết hơn.

  • Giới tính: Theo một nghiên cứu năm 2012, phụ nữ có xu hướng sợ cái chết của người thân và các hậu quả của cái chết hơn nam giới.

Về phân loại, các chuyên gia tâm lý thường liên kết sự lo lắng xung quanh cái chết với một loạt các tình trạng sức khỏe tâm thần, bao gồm rối loạn trầm cảm, PTSD và rối loạn lo âu.

Ngoài ra, Thanatophobia có thể được liên kết với: 

  • Ám ảnh cụ thể: Lo lắng về cái chết có liên quan đến một loạt các ám ảnh cụ thể. Các đối tượng phổ biến nhất của chứng ám ảnh là những thứ có thể gây hại hoặc tử vong, bao gồm rắn, nhện, máy bay và độ cao.

  • Rối loạn hoảng sợ: Sợ chết góp phần cho sự phát triển của rối loạn hoảng sợ. Khi gặp phải nỗi sợ hãi khiến chúng ta hoảng sợ, mọi người có thể cảm thấy mất kiểm soát và sợ hãi tột độ về cái chết hoặc sự diệt vong sắp xảy ra.

  • Rối loạn lo âu: Lo lắng về cái chết có thể liên quan đến rối loạn lo âu do bệnh tật, trước đây được gọi là chứng hypochondriasis. Theo đó, một người có nỗi sợ hãi dữ dội liên quan đến việc bị ốm và lo lắng thái quá về sức khỏe của họ.

Vượt Qua Chứng Thanatophobia

Các liệu pháp trò chuyện có thể hữu ích khi kiểm soát chứng sợ thanatophobia.

Mạng lưới hỗ trợ xã hội có thể giúp bảo vệ một người chống lại sự lo lắng về cái chết. Một số người có thể đối mặt với cái chết thông qua niềm tin tôn giáo, mặc dù những điều này có thể kéo dài nỗi sợ chết ở những người khác.

Những người có lòng tự trọng cao, sức khỏe tốt và niềm tin rằng họ đã có một cuộc sống mãn nguyện ít có khả năng sợ chết hơn một số người khác.

Bác sĩ có thể đề nghị một người mắc chứng sợ thanatophobia điều trị chứng rối loạn lo âu, ám ảnh sợ hãi hoặc một nguyên nhân cụ thể khiến họ sợ hãi.

Điều trị bao gồm hình thức trị liệu hành vi hoặc nói chuyện. Liệu pháp này cố gắng dạy cá nhân tập trung lại nỗi sợ hãi của họ và vượt qua chúng bằng cách nói về mối quan tâm của họ.

Các lựa chọn điều trị cho chứng sợ hãi về cái chết bao gồm:

  • Liệu pháp nhận thức hành vi (CBT): Liệu pháp nhận thức hành vi hay CBT hoạt động bằng cách thay đổi các mẫu hành vi của một người để họ có thể hình thành các hành vi và cách suy nghĩ mới. Chuyên gia tâm lý sẽ giúp thân chủ đưa ra các giải pháp thiết thực để vượt qua cảm giác lo lắng của họ. Họ có thể phát triển các chiến lược giúp thân chủ bình tĩnh và không sợ hãi khi nói hoặc nghĩ về cái chết.

  • Tâm lý trị liệu: Liệu pháp tâm lý, hoặc liệu pháp trò chuyện, liên quan đến việc nói chuyện về những lo lắng và sợ hãi với một nhà tâm lý học hoặc nhà trị liệu tâm lý. Chuyên gia sẽ giúp thân chủ tìm ra nguyên nhân gây ra nỗi sợ hãi của họ và đưa ra các chiến lược để đối phó với những lo lắng xảy ra trong ngày. Đôi khi, ngay cả khi chỉ nói về sự lo lắng cũng có thể giúp một người kiểm soát được nỗi sợ hãi của họ nhiều hơn.

  • Liệu pháp phơi nhiễm: Liệu pháp phơi nhiễm hoạt động bằng cách giúp một người đối mặt với nỗi sợ hãi của họ, do đó thân chủ sẽ được khuyến khích bộc lộ nỗi sợ hãi của mình. Một nhà trị liệu thực hiện liệu pháp phơi nhiễm bằng cách dần dần để một người tiếp xúc với nỗi sợ hãi của họ, trong một môi trường an toàn, cho đến khi phản ứng lo lắng giảm bớt và thân chủ có thể đối mặt với nỗi sợ hãi. 

  • Thuốc: Thuốc được kê khi thân chủ được chẩn đoán có tình trạng sức khỏe tâm thần cụ thể. Thông thường, việc sử dụng thuốc cùng các liệu pháp tâm lý sẽ đem lại hiệu quả cao nhất. Mặc dù thuốc có thể mang lại lợi ích bằng cách giảm bớt cảm giác hoảng sợ và căng thẳng trong thời gian ngắn, nhưng việc sử dụng thuốc lâu dài có thể không phải là giải pháp lý tưởng. Thay vào đó, nỗ lực vượt qua nỗi sợ hãi với trị liệu bằng các liệu pháp mới đem lại lợi ích về lâu dài.

  • Kỹ thuật thư giãn: Thực hành chăm sóc bản thân có thể có tác dụng tăng cường sức khỏe tinh thần tổng thể, bao gồm cả việc giúp một người cảm thấy có thể đối phó với những lo lắng của họ tốt hơn. Tránh uống rượu và caffein, ngủ đủ giấc và ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng là một số cách để thực hành tự chăm sóc bản thân. Khi một người đang trải qua sự lo lắng, các kỹ thuật thư giãn cụ thể có thể giúp giải tỏa tâm trí và giảm bớt nỗi sợ hãi của họ. Các kỹ thuật có thể bao gồm:

  • Tập thở sâu

  • Tập trung vào các đối tượng cụ thể trong phòng, chẳng hạn như đếm gạch trên tường

  • Thiền hoặc tập trung vào hình ảnh tích cực

Kết Lại

Ai trong chúng ta cũng ít nhiều có một số nỗi sợ về cái chết, nhưng nếu sự lo lắng về cái chết kéo dài hơn 6 tháng hoặc làm cản trở cuộc sống hàng ngày, thì đó là tín hiệu cho thấy nỗi sợ hãi đang ảnh hưởng tiêu cực đến sức khoẻ tâm thần của bạn. 

-----------------------------

Viện Tâm lý Việt - Pháp

Trụ sở chinh & Trung tâm trị liệu tại Hà Nội: Số 54 Trần Quốc Vượng, P. Dịch Vọng Hậu, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội

Trung tâm trị liệu tại TP.HCM: Landmark 81, Vinhomes Central Park, 720A Điện Biên Phủ, P.22, Q. Bình Thạnh, Tp. Hồ Chí Minh

Hotline: 0977.729.396 (Zalo, 24/7)

Email: info@tamlyvietphap.vn

Bài viết liên quan

Gọi cho tôi

Hãy gửi thông tin cho chúng tôi, nhân viên tư vấn của Viện sẽ liên hệ lại Quý khách trong vòng 24h. Thông tin của Quý khách chỉ để chúng tôi liên hệ và không gửi cho bên thứ ba.

Tài nguyên

Trắc nghiệm

https://tracnghiem.tamlyvietphap.vn/