Stress Khi Chung Sống Mùa Covid: Đặt Ranh Giới Với Gia Đình Đúng Cách

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong các ngày nghỉ lễ, có nhiều người phàn nàn về việc gia đình bị xáo trộn, họ cảm thấy vô cùng căng thẳng hay mệt mỏi vì tiếp xúc quá nhiều với người nhà. (Rotton & Frey, 1985).

Hiện nay, do dịch bệnh Covid-19, tình hình giãn cách khiến việc chúng ta ở chung với gia đình là bắt buộc, và nhiều người có thể thấy quá tải, áp lực và căng thẳng khi phải sống chung với gia đình.

Dù là gì đi nữa, việc vừa giữ được hoà khí trong gia đình, vừa đảm bảo rằng bản thân được không bị stress quả là một việc không hề dễ dàng.

Sau đây là một số hướng dẫn có thể giúp bạn đặt ra ranh giới với gia đình một cách lành mạnh. Mong rằng bằng việc áp dụng chúng, bạn sẽ thấy thư giãn hơn, đặc biệt là trong những ngày giãn cách kéo dài này.

1. Hãy Coi Trọng Bản Thân Và Thời Gian Của Chính Mình

Bạn quan trọng và xứng đáng được đối xử tử tế. Nếu những người xung quanh không tôn trọng bạn hay làm bạn thấy được trân trọng, dù có là gia đình đi nữa, hãy tự hỏi xem mình có muốn dành thời gian cùng họ hay không và nếu có thì là bao lâu.

Bạn có quyền lựa chọn xem mình muốn làm gì, làm với ai, và làm khi nào. Thì giờ của bạn rất đáng quý. Vì vậy, nếu chính bạn không biết cách coi trọng thời gian của bản thân thì người khác cũng sẽ như vậy. Hãy chủ động chọn ở bên những người ủng hộ bạn thay vì luôn xúc phạm và làm bạn thấy mình vô giá trị. Thử tưởng tượng xem, cuộc sống sẽ tuyệt vời thế nào nếu ta chỉ ở bên những người yêu thương và trân trọng ta.

2. Hãy Cho Phép Mình Làm Những Điều Tốt Nhất Cho Bản Thân

Các quy định về chuẩn mực văn hoá yêu cầu rằng chúng ta luôn phải dành thời gian cho gia đình. Vậy nếu văn hoá của gia đình bạn độc hại, bạn bị người nhà ngược đãi hoặc làm tổn thương thì sao? Sau cùng, chính bạn phải là người ủng hộ nhiệt thành nhất của chính mình. Vì vậy, việc tạo ra ranh giới một cách lành mạnh là rất cần thiết, dù người khác có chấp nhận hay hiểu cho bạn hay không. Dành ít thời gian hơn với những người độc hại, tiêu cực chính là tự biết yêu bản thân. Không việc gì phải thấy xấu hổ khi làm vậy hết.

3. Nhận Biết Và Lường Trước Các Yếu Tố Kích Hoạt (Trigger)

Yếu tố kích hoạt có thể được hiểu là các tình huống, sự kiện làm bạn khó chịu, ức chế, hay lo âu. Chúng ta ai cũng có những yếu tố kích hoạt của riêng mình. Chúng có thể là bất cứ thứ gì, từ việc nhìn thấy cha mẹ nuông chiều quá mức đứa em lười biếng của bạn, hay việc chị gái bạn cùng chồng thì thầm bàn tán về bạn, hoặc là anh trai bạn ở rất bẩn.

Hãy luôn chuẩn bị lường trước các yếu tố kích hoạt của bạn bằng cách nhận biết: (1) các yếu tố đó là gì, (2) cảm xúc theo sau là gì, (3) cách để bạn chăm sóc bản thân một cách tốt nhất (xem mục số 6), và (4) kế hoạch đối phó với hậu quả của các yếu tố đó.

Nếu bạn nghĩ mình cần phải bàn bạc với gia đình về việc đặt ra ranh giới, bạn thậm chí có thể diễn tập trước tình huống đó với một người bạn để tìm ra cách trò chuyện phù hợp và dễ nghe nhất có thể. Việc chuẩn bị kĩ càng trước các tình huống gây stress có thể làm mọi chuyện bớt căng thẳng hơn.

4. Làm Rõ Nhu Cầu Của Bản Thân Và Truyền Đạt Chúng Cho Mọi Người

Bạn nên xác định trước nhu cầu và ranh giới của mình, chẳng hạn như: Bạn có muốn mẹ chồng gõ cửa trước khi vào phòng không, hay có muốn chồng để chú chó của gia đình ở ngoài sân vì nó quá ồn ào.

Bạn muốn dành bao nhiêu thời gian cho gia đình, cho công việc, và cho bản thân? Có thể phần lớn thời gian bạn không muốn ở cùng gia đình, mà thay vào đó là dành thời gian riêng tư cho chính mình. Như vậy cũng chẳng sao hết. Hãy nhớ rằng, cuộc sống là “của bạn”, thời gian cũng là “của bạn”. Một khi đã xác định được ranh giới của bản thân, hãy truyền đạt chúng một cách rõ ràng và nhẹ nhàng cho người thân.

5. Thực Hành Việc Nói Không

Đôi chúng ta có thói quen quá chiều lòng mọi người. Một số người ghét làm ai đó phải thất vọng và cảm thấy vô cùng khó khăn khi phải từ chối, đặc biệt là từ chối gia đình. Với gia đình, không phải cái “không” nào cũng giống nhau. Những cái “không nhẹ” dễ nói hơn những cái “không nặng”.

“Không nhẹ” trong hiện tại nghĩa là vẫn có thể “có” trong tương lai: “Để tí nữa nhé/ Em phải xem lịch thế nào trước đã/ Giờ con đang mệt tầm một tiếng nữa con làm ạ.” Những cái “không nặng” thì chắc chắn nhưng ít hơn: “Xin lỗi, em có kế hoạch trước rồi/ Không, cám ơn/ Làm ơn đừng nói chuyện với chị kiểu đấy không là chị bỏ đi đó.” Chúng ta có thể viết một danh sách các lời từ chối từ nhẹ nhất đến nặng nhất, rồi diễn tập các tình huống khác nhau mà ta cần phải nói “không” cho tới khi đã thấy quen và thoải mái, rồi sau đó bắt đầu thực hành chúng với gia đình. Dần dần, khả năng bộc lộ nhu cầu của chúng ta có thể trở nên tốt hơn, và theo đó là cả sự tự tin nữa.

Việc đặt ra ranh giới không chỉ làm bạn cảm thấy tự tin hơn vì bạn biết đứng lên vì chính mình, nó còn truyền đạt đi thông điệp rằng bạn biết bạn muốn gì và bạn không sợ nói chúng ra. Việc đặt ranh giới đúng là có thể khiến bạn thấy không thoải mái, nhưng nó có lợi chứ không hề có hại cho các mối quan hệ.

6. Lập Một Danh Sách Các Chiến Lược Đối Phó

Những ngày giãn cách có thể trở nên rất mệt mỏi: bạn có thể cảm thấy cô độc và cô đơn hay gia đình nhiều vấn đề của bạn có thể làm bạn điên đầu. Hãy lập trước một danh sách các chiến lược đối phó để giúp bạn có thể vượt qua stress khi chung sống.

Các biện pháp có thể bao gồm: tập thể dục, tắm nước nóng, nghe những bản nhạc thư giãn, video call với một người bạn sẵn sàng nghe bạn trút bầu tâm sự, đặt riêng ra một khoảng thời gian ở một mình, xé giấy xả stress (đừng vội từ chối làm khi chưa thử), tham gia một nhóm hỗ trợ trực tuyến, tham vấn online với chuyên gia tâm lý, viết nhật kí, vẽ, hít thở thật sâu, xem phim, thiền, hoặc lên kế hoạch cho chuyến du lịch sau khi hết dịch.

Thì giờ của bạn thuộc về bạn, kể cả khi chung sống dưới một mái nhà với gia đình. Hãy đặt ra ranh giới và chăm sóc cho chính bản thân. Bạn xứng đáng được như vậy.

Nguồn: How to Set Boundaries with Family, Psychology Today.

Hãy liên hệ với số hotline 0977.729.396 của Viện ngay hôm nay để được tư vấn tận tình.

Hình ảnh một số bác sĩ tâm thần và chuyên gia tâm lý được đào tạo bài bản và giàu kinh nghiệm của Viện Tâm Lý Việt - Pháp:

-----------------------------

Viện Tâm lý Việt - Pháp

Trụ sở Hà Nội: Số 54 Trần Quốc Vượng, P. Dịch Vọng Hậu, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội

Trụ sở TP.HCM: Landmark 81, Vinhomes Central Park, 720A Điện Biên Phủ, P.22, Q. Bình Thạnh, Tp. Hồ Chí Minh

Hotline: 0912.012.684  (Zalo, 24/7)

Email: daotao@tamlyvietphap.vn

Facebook: https://www.facebook.com/tamlyvietphap.vn

Related articles

Call to Action

Don’t hesitate to contact us. Our employees will contact you again in 24 hours. Your information will strictly be restricted for us to contact you and will not be leaked to any third parties.