Việc nuôi dạy con ở tuổi vị thành niên đòi hỏi một sự cân bằng tinh tế giữa việc hướng dẫn để chúng có những lựa chọn lành mạnh và cho phép đủ sự tự do để chúng mắc sai lầm. Dưới sự giám sát của bố mẹ, những lỗi lầm và thất bại có thể dạy chúng những bài học quan trọng trong cuộc sống.
Tuổi teen cũng cần kỷ luật và năm nhóm quy tắc giống như trẻ nhỏ. Khi thiết lập các quy tắc trong nhà, hãy quan tâm chặt chẽ hơn trong những lĩnh vực mà con bạn vẫn cần được hướng dẫn nhiều nhất. Thiết lập các quy tắc gia đình, đồng thời tôn trọng mong muốn độc lập của con bạn và đảm bảo rằng chúng đang cư xử có trách nhiệm. Xác định rõ ràng những hậu quả khi một quy tắc bị phá vỡ trong gia đình.

Khi con bạn chứng minh rằng chúng có thể tuân theo các quy tắc, hãy tăng tính độc lập của chúng. Dưới đây là những nhóm quy tắc bạn nên xây dựng để giúp con bạn trở thành một người lớn có trách nhiệm.
Luật về sự an toàn
Thanh thiếu niên có xu hướng nghĩ rằng chúng luôn đúng và có quyền. Chúng cũng có xu hướng bốc đồng, đó là lý do tại sao việc đặt ra các quy tắc thúc đẩy sự an toàn là rất quan trọng. Ví dụ:

Lái xe: Thanh thiếu niên cần có các quy định rõ ràng về các quyền sử dụng và hiểu biết về an toàn giao thông. Hãy đặt giới hạn cho việc sử dụng điện thoại di động khi lái xe. Thiết lập các quy tắc rõ ràng về tốc độ và các vi phạm an toàn khác.
Ma túy và rượu: Tuổi teen cần được giáo dục về thực trạng của việc sử dụng ma túy và rượu. Hãy thường xuyên trò chuyện về cách đưa ra những lựa chọn tốt và xác định hậu quả rõ ràng về những gì sẽ xảy ra nếu con bạn bị bắt gặp thử các chất gây nghiện. Ngoài ra, hãy thảo luận về cách chúng có thể thoát khỏi những tình huống bị dọa dẫm thử chất kích thích để trở về nhà.
Giờ giới nghiêm: Chẳng có điều gì tốt lành xảy ra sau nửa đêm. Hãy đặt thời gian giới nghiêm rõ ràng và nếu con của bạn thể hiện trách nhiệm trong việc tuân thủ lệnh giới nghiêm sớm, hãy cân nhắc việc con tự thực hiện.

Luật về đạo đức
Tuổi teen tạo cơ hội cho thanh thiếu niên khám phá các giá trị của bản thân. Làm rõ kỳ vọng của bạn ở độ tuổi này có thể ảnh hưởng đến các giá trị mà con bạn chấp nhận. Mặc dù những quy tắc này sẽ khác nhau tùy thuộc vào mỗi gia đình, nhưng có một số quy định mà nhiều gia đình có thể đồng ý.

Tính trung thực: Đặt ra các quy tắc với con bạn nhằm khuyến khích sự trung thực. Thống nhất rằng hậu quả của hành vi sai trái sẽ nghiêm trọng hơn nếu con bạn nói dối để che đậy hành vi. Ngoài ra, hãy xem xét các quy tắc không khuyến khích gian lận trong bài tập về nhà.
Tôn trọng người khác: Thanh thiếu niên thường cần các quy tắc khuyến khích đối xử với người khác một cách tôn trọng. Các quy tắc về nói chuyện, bắt nạt và lắng nghe có thể là những bài học quan trọng.

Luật để bảo vệ sức khoẻ
Hầu hết thanh thiếu niên không mấy quan tâm đến sức khỏe. Chúng thường cần sự hỗ trợ của người lớn để có động lực xây dựng thói quen lành mạnh trong việc chăm sóc cho bản thân.

Công việc: Bài tập, việc nhà và công việc bán thời gian là một trong những điều thanh thiếu niên quan tâm. Tuy nhiên, chúng có thể giảm động lực và không hoàn thành công việc của mình. Hãy thiết lập thời gian phù hợp để làm bài tập, hoặc liên kết các quyền lợi với việc nhà, và khuyến khích con bạn kiếm tiền bằng công việc bán thời gian có thể khuyến khích những thói quen tốt.
Thời gian rảnh rỗi: Thanh thiếu niên thường cần các quy tắc để giúp chúng sử dụng thời gian rảnh rỗi một cách hiệu quả. Đặt giới hạn cho việc sử dụng thiết bị điện tử để thời gian trống của con bạn không chỉ dành cho máy tính, điện thoại hoặc game. Ngoài ra, hãy nói rõ về nơi con bạn được phép đi chơi.
Tự chăm sóc bản thân: Mặc dù hầu hết thanh thiếu niên không cần nhắc nhở việc đánh răng, nhưng chúng vẫn có xu hướng cần trợ giúp để tự chăm sóc bản thân. Hãy cân nhắc các quy tắc để thúc đẩy ăn uống lành mạnh, thói quen ngủ đúng giờ, tập thể dục và vệ sinh cá nhân tốt.

Luật để chuẩn bị cho cuộc sống trưởng thành
Tuổi teen cũng là khoảng thời gian ngắn để con bạn thực hành làm quen với thế giới thực. Hãy quan sát hành vi của con bạn và cân nhắc những điều mà con bạn cần học để chúng sẵn sàng sống tự lập. Dưới đây là một số lĩnh vực mà bạn có thể xây dựng quy tắc:

Tiền bạc: Dạy con bạn cách quản lý tiền để chúng chuẩn bị cho việc điều chỉnh thu chi. Đặt ra các quy tắc về số tiền chúng cần tiết kiệm và giúp chúng có những lựa chọn tốt trong việc chi tiêu. Chỉ cho chúng cách lập ngân sách và xác định những khoản thiết yếu chúng sẽ cần mua bằng tiền của mình.
Kỷ luật tự giác: Thanh thiếu niên cần có kỷ luật tự giác để có thể sống độc lập. Hãy thiết lập các quy tắc cho phép tự do và cho phép các hậu quả tự nhiên khi thích hợp.

Luật giúp phát triển kĩ nẵng mềm
Thanh thiếu niên thường cần học các kỹ năng xã hội. Thiết lập các quy tắc giúp con phát triển kỹ năng mềm bao gồm thực hành những cách lành mạnh để quản lý cảm xúc và tương tác với những người khác.

Bạn bè: Bạn bè mà con bạn chọn có thể có tác động lớn đến hành vi của chúng. Nếu con bạn chọn những người bạn hay gây rối, hãy đặt ra giới hạn về thời gian chúng có thể dành cho nhau bên ngoài trường học. Thanh thiếu niên cũng thường cần sự hướng dẫn của cha mẹ về cách đối phó với các vấn đề như bắt nạt và bất đồng với bạn bè.
Hẹn hò: Thiết lập các quy tắc về hẹn hò để con bạn có được sự độc lập nhất định nhưng cũng đảm bảo rằng con bạn an toàn. Hãy đặt ra các quy tắc rõ ràng về các hành vi được phép và mức độ tiếp xúc có thể chấp nhận được.
Kỹ năng quản lý cảm xúc: Thanh thiếu niên có xu hướng hành động theo cảm xúc. Các quy tắc điều tiết cảm xúc và kiểm soát cơn tức giận là đặc biệt quan trọng, nhất là khi con bạn có xu hướng đe dọa hoặc bạo lực khi chúng tức giận. Hãy dạy con những cách an toàn và hiệu quả để giải quyết vấn đề một cách độc lập.

Nguồn: Establishing House Rules for Teenagers, Verywell Family
Trang Anh dịch
Hãy liên hệ với số hotline 0977.729.396 của Viện ngay hôm nay để được tư vấn tận tình.

Hình ảnh một số bác sĩ tâm thần và chuyên gia tâm lý được đào tạo bài bản và giàu kinh nghiệm của Viện Tâm Lý Việt – Pháp: