Thế Nào Là Khám Tâm Thần?

Nếu bạn đang bắt đầu tìm hiểu về trị liệu hoặc đang khám phá các phương pháp điều trị khác nhau, bạn có thể băn khoăn không biết nên bắt đầu từ đâu. Một bước ban đầu phổ biến, nhưng thường bị hiểu lầm, là bước đánh giá sức khỏe tâm thần.

Nghe có vẻ đáng sợ nhưng đánh giá sức khỏe tâm thần là một cách đơn giản để bác sĩ tâm thần hoặc nhà cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe của bạn hiểu được những gì bạn đang trải qua vào thời điểm hiện tại.

Thế Nào Là Một Buổi Đánh Giá Sức Khỏe Tâm Thần?

Đánh giá sức khỏe tâm thần là một buổi thăm khám mà một chuyên gia, chẳng hạn như bác sĩ gia đình, nhà tâm lý học hoặc bác sĩ tâm thần, kiểm tra xem bạn có đang gặp vấn đề sức khỏe tâm thần hay không. Một buổi đánh giá này thường bao gồm nhiều phần, có thể bao gồm trả lời câu hỏi mà chuyên gia đưa ra, kiểm tra thể chất và hoàn thành một bảng câu hỏi. Một buổi đánh giá như vậy là bước đầu tiên khi điều trị bệnh tâm thần.

Đối với các nhà tâm lý học, việc đánh giá như thế này giúp xác định chính xác bản chất và mức độ nghiêm trọng của bệnh tâm thần của một người. Sử dụng nhiều công cụ đánh giá khác nhau, các chuyên gia sức khỏe tâm thần có thể hiểu sâu hơn về tính cách của một người. Các nhà tâm lý học sẽ không phán xét bạn trong quá trình đánh giá này. Họ đang làm việc để giúp bạn hiểu và quản lý bất kỳ vấn đề hoặc triệu chứng nào ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn.

Hãy nhìn nhận những loại đánh giá này là để phục vụ cùng một mục đích như các xét nghiệm y tế. Ví dụ: nếu bạn có các triệu chứng thể chất, bác sĩ có thể yêu cầu xét nghiệm máu hoặc chụp X-quang để hiểu rõ hơn về nguyên nhân của các triệu chứng và giúp đưa ra kế hoạch điều trị hiệu quả. Đánh giá tâm lý có cùng một mục đích, vì các chuyên gia sức khỏe tâm thần sử dụng các công cụ này để đo lường và quan sát hành vi của bạn nhằm chẩn đoán và điều trị các vấn đề cụ thể.

Đánh Giá Sức Khỏe Tâm Thần Thường Bao Gồm Những Phần Nào? 

Đánh giá sức khỏe tâm thần có thể bao gồm nhiều phần – bảng câu hỏi chính thức, danh sách kiểm tra, khảo sát, phỏng vấn và quan sát hành vi. Thông thường, mức độ đánh giá sẽ phụ thuộc vào khách hàng và nhu cầu đánh giá của họ

Nhìn chung, bạn có thể mất từ 20 đến 90 phút, tùy thuộc vào nguyên nhân cho việc kiểm tra. Việc đánh giá có thể được thực hiện trực tuyến hoặc trực tiếp.

Dưới đây là chi tiết về một số loại đánh giá sức khỏe tâm thần phổ biến:

Khám sức khỏe thể chất

Trong một số trường hợp, một bệnh thể chất có thể gây ra các triệu chứng phản ánh bệnh tâm thần. Khám sức khỏe thể chất có thể giúp các chuyên gia y tế xác định xem nguyên nhân nằm ở rối loạn thể chất (chẳng hạn như rối loạn tuyến giáp) hay ở vấn đề thần kinh. Hãy đảm bảo rằng bạn cung cấp đầy đủ thông tin cho bác sĩ của mình về bất kỳ tình trạng nào bạn đang gặp phải hoặc bất kỳ loại thuốc nào bạn dùng.

Khám xét nghiệm

Trong quá trình đánh giá, bạn có thể được yêu cầu xét nghiệm máu, xét nghiệm nước tiểu hoặc chụp não để loại trừ bất kỳ tình trạng thể chất nào. Bạn cũng có thể được yêu cầu trả lời các câu hỏi về việc sử dụng ma túy và rượu để xác nhận vấn đề của bạn không phải là tác dụng phụ của việc lạm dụng chất.

Tiền sử bệnh tâm thần

Các chuyên gia có thể hỏi bạn về thời gian bạn đã trải qua một số triệu chứng nhất định, tiền sử cá nhân hoặc gia đình về sức khỏe tâm thần và bất kỳ phương pháp điều trị tâm thần nào mà bạn có thể đã từng trải qua.

Tiền sử cá nhân

Các chuyên gia y tế có thể đặt câu hỏi về lối sống và tiền sử cá nhân của bạn để xác định nguồn gốc gây căng thẳng lớn nhất trong cuộc sống của bạn hoặc bất kỳ sang chấn lớn nào. Ví dụ: bạn có thể được hỏi về tình trạng hôn nhân, nghề nghiệp hoặc thời thơ ấu của bạn.

Đánh giá tinh thần

Trong trường hợp này, bạn có thể sẽ được hỏi những câu hỏi chi tiết hơn về các triệu chứng, cụ thể là về suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của bạn. Một điều quan trọng khác là cách bạn đã cố gắng tự quản lý những suy nghĩ, cảm xúc và hành vi đó như thế nào. Bác sĩ có thể sẽ quan sát ngoại hình và hành vi của bạn để giúp nắm bắt tình hình sức khỏe tâm thần của bạn.

Đánh giá nhận thức

Điều này hơi khác so với đánh giá tinh thần, vì bác sĩ sẽ đánh giá khả năng suy nghĩ rõ ràng, khả năng ghi nhớ thông tin và suy luận của bạn. Bạn có thể được yêu cầu làm các bài kiểm tra khả năng suy nghĩ rõ ràng, ghi nhớ thông tin và suy luận của bạn.

Tự đánh giá

Trong một số trường hợp, bạn cũng có thể được yêu cầu hoàn thành bản tự đánh giá để giúp nắm bắt suy nghĩ, cảm xúc và các triệu chứng của bạn trước khi nhận được hỗ trợ. Đối với một số nhà cung cấp dịch vụ tham vấn trực tuyến, đây là bước đầu quan trọng để tìm ra nhà trị liệu tốt nhất để đáp ứng nhu cầu của một người.

Bạn có thể sẽ được yêu cầu hoàn thành một cuộc khảo sát giúp xác định nhu cầu trị liệu cá nhân và phong cách giao tiếp ưa thích của bạn. Bạn cũng có thể được hỏi về những thách thức hoặc lo lắng hiện tại cũng như tác động của chúng đến sức khỏe tinh thần và thể chất của bạn.

Đánh giá sức khỏe tâm thần là một phần quan trọng để giữ cho tinh thần khỏe mạnh 

Điều quan trọng cần nhớ là các đánh giá sức khỏe tâm thần không áp dụng giống hệt nhau cho tất cả mọi người mà các chuyên gia sức khỏe tâm thần sẽ chọn và lựa ra các bộ đánh giá và xét nghiệm cụ thể cho từng cá nhân. Một chuyên gia được cấp phép nên quản lý việc đánh giá, vì họ được đào tạo để có được những câu trả lời chính xác nhất và diễn giải tốt nhất từ kết quả đánh giá. Trong một số trường hợp, một nhà tâm lý học sẽ đồng thời thực hiện đánh giá và hỗ trợ việc điều trị, nhưng trong những tình huống khác, một nhà tâm lý học có thể chỉ chuyên về quá trình đánh giá.

Để bắt đầu quá trình đánh giá sức khỏe tâm thần, hãy liên hệ với chuyên gia y tế, chẳng hạn như bác sĩ gia đình, nhà tâm lý học hoặc bác sĩ tâm thần. Bạn có thể được giới thiệu đến một chuyên gia khác để đánh giá nếu việc này nằm ngoài lĩnh vực chuyên môn của chuyên gia y tế bạn tìm đến. Bằng cách hiểu các phương pháp đánh giá khác nhau, chẳng hạn như khám sức khỏe thể chất, khám xét nghiệm và đánh giá nhận thức, bạn có thể chuẩn bị tốt hơn để bắt đầu hành trình trị liệu của mình.

Nguồn: What is a “Psyc Evaluation”? Talkspace (2019)