Hiểu Vì Sao Trẻ Thích Chơi Game Để Có Cách Cai Nghiện Game Giúp Trẻ

Dopamine đóng một vai trò quan trọng trong sự hấp dẫn của trò chơi điện tử đối với mọi đối tượng. Dopamine là một chất dẫn truyền thần kinh trong não và hoạt động khi các cá nhân tham gia vào một hoạt động vui vẻ và thú vị, chẳng hạn như chơi game. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng mức độ dopamine tăng lên khi trẻ em chơi trò chơi điện tử và do đó, chúng muốn tiếp tục chơi để đạt được sự kích thích đỉnh cao của dopamine trong cơ thể.

Hiểu về Dopamine có thể mang đến những nhận thức giúp các bậc phụ huynh có cách cai nghiện game cho trẻ.

Tại Sao Trẻ Thích Chơi Game?

Một số nhà nghiên cứu đã thảo luận về sự gia tăng dopamine này như một hiện tượng nghiêm trọng, thậm chí coi nó như chứng nghiện ma túy. Tuy nhiên, điều quan trọng cần nhớ là dopamine tăng lên bất cứ khi nào chúng ta làm bất cứ điều gì thú vị. Tuy nhiên, tùy vào loại hoạt động mà mức tăng dopamine khác nhau, ví dụ như việc ăn kem, hay giành chiến thắng trong thể thao, v.v. thậm chí còn thấp hơn so với sự gia tăng của dopamine được thấy ở những người sử dụng ma túy.

Và sẽ rất hữu ích nếu cha mẹ hiểu được vai trò của dopamine trong não bộ của con cái họ khi chúng chơi trò chơi điện tử. Giống như việc bạn sẽ không để con mình ăn kem thỏa thích chỉ vì điều đó khiến chúng cảm thấy dễ chịu, thì việc hạn chế thời gian chơi trò chơi điện tử là cần thiết để hiệu ứng dopamine này không trở nên thái quá. Một số nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc củng cố liên tục sự dẫn truyền dopamine có thể làm cho các thụ thể hoạt động kém hơn, vì vậy cần nhiều dopamine hơn trong tương lai để lại có được cảm giác dễ chịu đó.

Lưu ý: trong bài viết này, (tác giả không sử dụng từ “nghiện” đơn thuần hay “nghiện” theo nghĩa lâm sàng. Hiện tại, không có chẩn đoán nào về "nghiện trò chơi điện tử" trong Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần được các nhà tâm lý học sử dụng.)

Tâm Lý Của Trẻ Em Khi Chơi Game

Ngoài dopamine, hiểu về tâm lý của trẻ em khi chơi game cũng có thể giúp tìm cách cai nghiện game cho trẻ. 

Mặc dù bản thân hiệu ứng dopamine có thể không phải là mối quan tâm lớn, nhưng hầu hết các nhà nghiên cứu đều đồng ý rằng sự kết hợp của yếu tố này với hệ thống phần thưởng tích hợp trong game giải thích tại sao trò chơi điện tử lại gây nghiện đến vậy.

Nhiều trò chơi điện tử được xây dựng trên nguyên tắc tâm lý cổ điển của hệ thống phần thưởng. Người chơi được thưởng định kỳ (bằng điểm, mã thông báo, giá, v.v.) nhưng phần thưởng không thể đoán trước và có xu hướng tăng theo cấp độ thử thách.

Nói cách khác, những đứa trẻ chơi những trò chơi này biết rằng cuối cùng chúng sẽ nhận được phần thưởng nhưng không biết khi nào hoặc tần suất mà nó đến. Điều này chỉ làm tăng sự bắt buộc của họ để tiếp tục chơi. Nếu bạn đã từng đọc về thí nghiệm phần thưởng cổ điển của nhà tâm lý học B.F. Skinner với chuột, bạn có thể thấy những điểm tương đồng.

Các chướng ngại vật ngày càng thách thức kết hợp với các phần thưởng ngắt quãng tạo ra một “cú đẩy” dopamine khiến cho hầu hết người lớn không thể cưỡng lại việc chơi trò chơi liên tục, chứ còn chưa nói đến trẻ em - những đối tượng mà nhận thức vẫn còn chưa đầy đủ.

>>>> Tham khảo: Những Cách “Hack” Hormones (Dopamine, Serotonin, Oxytocin, Endorphin) Để Có Tâm Trạng Tốt Hơn

Nhu Cầu Cơ Bản

Các nhà nghiên cứu đã thực hiện các cuộc điều tra quan sát các đối tượng thích chơi trò chơi điện tử trên một quy mô lớn. Họ đã đặt câu hỏi liệu trò chơi điện tử có cung cấp câu trả lời về lĩnh vực công nghệ đối với nhu cầu tâm lý lớn hơn nào đó hay không. Hay nói cách khác, trò chơi điện tử có đáp ứng nhu cầu mà trẻ em (hoặc người lớn) không nhận được trong cuộc sống thực không.

Mặc dù nhiều người đã nghe nói về các yếu tố dopamine và sự hấp dẫn của yếu tố phần thưởng trong trò chơi điện tử, nhưng tôi không nghĩ rằng nhiều người trong chúng ta đã xem xét những vấn đề tâm lý này một cách nghiêm túc. Hầu hết các nghiên cứu tập trung vào 3 nhu cầu tâm lý chính: năng lực, quyền tự chủ và sự liên quan.

Năng Lực

Cũng giống như người lớn, trẻ em muốn cảm thấy mình có năng lực để có thể hoàn thành tốt một nhiệm vụ. Nếu bạn đã từng nhìn thấy một đứa trẻ chập chững biết đi thử xếp các khối hình, thì bạn đã chứng kiến mong muốn bẩm sinh này rằng tất cả chúng ta đều phải thành thạo một kỹ năng mới. Trò chơi điện tử cung cấp cho trẻ em cơ hội tương tự trong môi trường ảo. Rõ ràng là khi trẻ thành thạo từng cấp độ của trò chơi và điều đó thúc đẩy trẻ tiếp tục.

Quyền Tự Chủ

Tương tự như vậy, trẻ em có mong muốn mạnh mẽ để cảm thấy tự chủ trong cách chúng tương tác với thông tin mới và kỹ năng mới. Một lần nữa, ngay cả trẻ mới biết đi cũng có nhu cầu này một cách thường xuyên. Mỗi khi con bạn nói, “con sẽ làm nó”, bé đang thể hiện mong muốn tự chủ mà tất cả chúng ta đều có. Khi trẻ trưởng thành, nhu cầu này càng rõ ràng hơn khi chúng cố gắng tự mình thực hiện nhiều nhiệm vụ hơn. Trò chơi điện tử cũng cung cấp một con đường (thậm chí là không đủ) để đáp ứng nhu cầu này. Trong thế giới trò chơi, trẻ em chịu trách nhiệm về quyết định của mình, chọn con đường nào và cách giải quyết từng thử thách.

Mối Liên Hệ

Cuối cùng, tất cả chúng ta đều biết rằng tất cả chúng ta đều có nhu cầu về sự thân thiết. Tất cả chúng ta đều có nhu cầu bẩm sinh là cảm thấy được biết đến và rằng chúng ta quan trọng với người khác. Bạn nghĩ tại sao người lớn chúng ta lại bị thu hút bởi Facebook và Instagram? Chúng ta muốn cảm thấy rằng chúng ta quan trọng với người khác, rằng câu chuyện của chúng ta quan trọng và chúng ta có mối liên hệ với mọi người.

Một số trò chơi điện tử cũng bắt chước và mang tới cảm giác này. Ngày càng có nhiều trò chơi trực tuyến (chủ yếu nhắm vào trẻ lớn hơn) có khía cạnh xã hội tích hợp sẵn. Trẻ em có thể trò chuyện trực tuyến với bạn bè trong khi chơi trò chơi, thậm chí có thể đảm nhận các nhân vật khác nhau trong thế giới trò chơi.

Những nhu cầu tâm lý về năng lực, quyền tự chủ và mối liên hệ là có thật và tồn tại dù có hay không có trò chơi điện tử. Vấn đề mà chúng ta thấy là trong khi các trò chơi điện tử cố gắng đáp ứng những nhu cầu này, thì câu trả lời mà chúng cung cấp lại kém hơn nhiều so với việc đáp ứng những nhu cầu này thông qua các tương tác trong thế giới thực. Việc cố gắng đáp ứng những nhu cầu này thông qua trò chơi điện tử không mang lại sự phong phú, ý nghĩa và sự phát triển mà thế giới thực có thể mang lại.

Do đó, câu hỏi thực sự là làm thế nào và tại sao những nhu cầu này không được đáp ứng trong cuộc sống thực? Tác giả bài viết tin rằng cần quan sát một cách cẩn thận từ phía chúng ta để tìm ra điểm mấu chốt của vấn đề này. Hãy để ý xem khi nào con bạn thực sự bị cuốn hút vào các trò chơi điện tử. Có một số nhu cầu tâm lý (hoặc thể chất) cơ bản không được đáp ứng tại thời điểm đó hay không?

Có phải con chỉ buồn chán? Hay con thực sự đã có một ngày khó khăn ở trường và không có từ nào để diễn tả điều đó? Có phải con đã không làm tốt bài kiểm tra ở trường và trò chơi điện tử lại là yếu tố đang đáp ứng nhu cầu về năng lực?

Xem xét các nhu cầu tâm lý cơ bản thường có thể giải thích rất nhiều về câu hỏi tại sao trò chơi điện tử lại gây nghiện và tìm cách cai nghiện game phù hợp.

Tìm Hoạt Động Thay Thế Việc Chơi Game

Bây giờ chúng ta đã hiểu sự hấp dẫn của trò chơi điện tử, các hoạt động sinh lý và tâm lý đằng sau hành vi của trẻ, chúng ta có thể bắt đầu nghĩ đến các giải pháp trong thế giới thực để ứng phó. 

Ngoài việc có một phong cách làm cha mẹ, phong cách nuôi dạy con phù hợp, các bậc phụ huynh cũng cần hiểu rằng việc cấm tất cả các trò chơi điện tử là không thực tế và cũng không hữu ích. Trẻ em cần những thứ thú vị, vui vẻ giống như chúng ta. Điều quan trọng là tìm sự cân bằng giữa thời gian chơi game và các hoạt động thực tế.

Lời Kết

Hiểu vì sao trẻ thích chơi game là một trong những bước đầu tiên trong việc tìm cách cai nghiện game cho trẻ. Hy vọng rằng bài viết có thể giúp các bậc phụ huynh có góc nhìn đúng đắn về việc con ham thích chơi game và những lý do thực sự đằng sau.

Nguồn: The Revealing Reason Why Kids Love Video Games - ThoughtfulParent

-----------------------------

Viện Tâm lý Việt - Pháp

Trụ sở Hà Nội: Số 54 Trần Quốc Vượng, P. Dịch Vọng Hậu, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội

Trụ sở TP.HCM: Landmark 81, Vinhomes Central Park, 720A Điện Biên Phủ, P.22, Q. Bình Thạnh, Tp. Hồ Chí Minh

Hotline: 0912.012.684  (Zalo, 24/7)

Email: daotao@tamlyvietphap.vn

Facebook: https://www.facebook.com/tamlyvietphap.vn 

Bài viết liên quan

Gọi cho tôi

Hãy gửi thông tin cho chúng tôi, nhân viên tư vấn của Viện sẽ liên hệ lại Quý khách trong vòng 24h. Thông tin của Quý khách chỉ để chúng tôi liên hệ và không gửi cho bên thứ ba.

Tài nguyên

Trắc nghiệm

https://tracnghiem.tamlyvietphap.vn/