PERMISSIVE PARENTING: BẠN CÓ PHẢI LÀ MỘT KIỂU CHA MẸ DỄ DÃI?

Phong cách dễ dãi, nuông chiều con (Permissive parenting) là một kiểu nuôi dạy con cái được đặc chưng bởi những yêu cầu thấp với trẻ và khả năng đáp ứng cao ở bố mẹ. Cha mẹ dễ dãi có xu hướng rất yêu thương con, xong chỉ đưa ra một vài hướng dẫn và quy tắc. Những phụ huynh này không kì vọng hành vi trưởng thành từ con của họ và thường giống như một người bạn hơn là một người lớn.
Những bậc phụ huynh này có xu hướng trái ngược hẳn với cái gọi là “cha mẹ trực thăng” (helicopter parents). Thay vì theo dõi mọi hành động của con, cha mẹ nuông chiều lại vô cùng mềm dẻo và hiếm khi đưa ra hay ép buộc bất kì loại quy tắc hoặc cấu trúc nào. Phương châm của họ thường đơn giản là “trẻ còn nhỏ có biết gì đâu”. Những phụ huynh này thường âu yếm và yêu thương con, họ ít hoặc không cố gắng để kiểm soát hay kỷ luật con cái của mình.
Bởi có ít quy tắc, kì vọng và yêu cầu, trẻ được nuôi dưỡng bởi cha mẹ nuông chiều có xu hướng gặp khó khắn trong việc tự điều chỉnh và tự chủ (self-control).

1. Những đặc điểm của cha mẹ dễ dãi
Phụ huynh dễ dãi:

– Thường rất quan tâm và yêu thương con cái của mình

– Hỏi ý kiến con cái về những quyết định lớn

– Nhấn mạnh quyền tự do của con cái hơn là trách nhiệm

– Có ít quy tắc hay tiêu chuẩn hành vi, bất kì quy tắc nào họ có đều không nhất quán

– Sửa dụng cách mua chuộc (đồ chơi, quà, và đồ ăn) như một phương tiện để khiến trẻ thay đổi hành vi

– Thường giống như một người bạn hơn là một bậc phụ huynh

– Đưa ra ít cấu trúc hoặc lịch trình

– Hiếm khi ép buộc bất kì hậu quả nào

2. Ảnh hưởng của phong cách nuôi dạy con dễ dãi
Các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra rằng cách tiếp cận quá thoải mái trong việc nuôi dạy con của những phụ huynh dễ dãi có thể dẫn tới một số những kết quả tiêu cực. Trẻ được nuôi dạy bởi cha mẹ nuông chiều có xu hướng thiếu kỉ luật tự giác, có kĩ năng xã hội kém, có thể thu mình lại và hay đòi hỏi, cũng như cảm thấy không an toàn do thiếu ranh giới và hướng dẫn.
Nghiên cứu cũng cho thấy rằng trẻ được nuôi dạy bởi cha mẹ dễ dãi thường:

Thể hiện thành tích kém trong nhiều lĩnh vực: Vì cha mẹ rất ít hoặc không kì vọng vào chúng, những đứa trẻ này không có gì để phấn đấu. Các nghiên cứu đã chứng minh việc nuôi dạy con cái theo cách nuông chiều có liên quan với thành tích học tập kém hơn.

Đưa ra quyết định kém: Khi phụ huynh không đặt ra hay ép buộc chúng bất kì quy tắc hay hướng dẫn nào, những đứa trẻ này gặp khó khăn trong việc học các kĩ năng giải quyết vấn đề và đưa ra quyết định tốt.

Dễ phạm luật và lạm dụng chất hơn: Một vài nghiên cứu cho thấy rằng trẻ được nuôi dạy bởi cha mẹ dễ dãi có nhiều khả năng tham gia vào những hành vi sai trái và sử dụng rượu hoặc chất gây nghiện.

Thể hiện sự hung hăng nhiều hơn và ít thấu hiểu cảm xúc: Bởi vì chúng không học cách đối phó với cảm xúc của mình theo hướng hiệu quả, nhất là trong những tình huống khi chúng không lấy được những gì mình muốn, trẻ có bố mẹ nuông chiều có thể gặp khó khăn khi đối mặt với các tình huống căng thẳng hay khó khăn về mặt cảm xúc.

Không thể quản lí thời gian hay thói quen của bản thân: Vì thiếu đi những cấu trúc và quy tắc trong nhà, những đứa trẻ này không bao giờ hiểu các giới hạn. Điều này có thể dẫn đến việc nhiều xem TV, chơi nhiều trò chơi máy tính, và ăn quá nhiều. Những đứa trẻ này không bao giờ học cách tự giới hạn thời gian sử dụng màn hình hoặc thói quen ăn uống, việc này có thể dẫn tới những thói quen không lành mạnh và bệnh béo phì.

Trong một nghiên cứu, việc nuôi dạy con cái theo cách dễ dãi có liên quan tới việc sử dụng rượu khi chưa đủ tuổi; những thanh thiếu niên có cha mẹ dễ dãi có nguy cơ nghiện rượu nặng cao gấp ba lần. Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng việc nuôi dạy con cái một cách dễ dãi có liên quan đến những hành vi mạo hiểm như sử dụng ma tuý và những dạng hành vi sai trái.
Bởi việc nuôi dạy con theo hướng dễ dãi liên quan đến sự thiếu yêu cầu và kì vọng, những đứa trẻ được cha mẹ nuôi dạy theo cách này có xu hướng lớn lên mà không có ý thức tự kỷ luật mạnh mẽ. Chúng có thể ngang bướng hơn ở trường do không có ranh giới trong gia đình và có thể thiếu động lực hơn trong học tập so với nhiều bạn đồng trang lứa.
Vì những phụ huynh này có ít yêu cầu đối với hành vi trưởng thành, trẻ có thể thiếu kĩ năng trong môi trường xã hội. Mặc dù chúng có thể giỏi trong việc giao tiếp giữa các cá nhân, nhưng chúng lại thiếu những kĩ năng quan trọng khác như chia sẻ.
3. Làm thế nào để thay đổi phong cách nuôi dạy con dễ dãi?
Nếu bạn có xu hướng là một người dễ dãi hoặc gặp khó khăn trong việc khiến con bạn tuân theo những quy tắc, hãy cân nhắc xây dựng một vài thói quen nuôi dạy con cái theo hướng thấu hiểu hơn. Điều này đôi khi có thể khó khăn, bởi nó sẽ trở nên nghiêm khắc hơn, buộc con bạn phải tuân thủ các quy tắc, và có thể đối mặt với việc con của bạn cảm thấy khó chịu.
Một vài chiến lược bạn nên cân nhắc:

Xây dựng một danh sách những quy tắc cơ bản trong nhà. Để con bạn biết chúng phải cư xử như thế nào, chúng cần hiểu rõ bạn mong đợi những gì.

Theo đuổi đến cùng. Đây có thể là khó khăn lớn nhất đối với những bậc phụ huynh có xu hướng dễ dãi, nhưng điều này rất quan trọng. Hãy cố gắng tỏ ra kiên định, nhưng vẫn yêu thương con. Giúp con bạn hiểu tại sao những quy tắc như vậy lại quan trọng bằng cách đưa ra những phản hồi và lời giải thích thoả đáng, nhưng vẫn đảm bảo rằng hậu quả được định ra nếu chúng không tuân thủ.

Hãy chắc chắn rằng con bạn hiểu hình phạt của việc vi phạm những quy tắc. Các hướng dẫn sẽ trở nên vô ích trừ khi có một số hậu quả nếu không tuân theo chúng. Thời gian time-out hoặc mất đi những đặc quyền là hệ quả hợp lý của việc vi phạm các quy tắc trong nhà.

Khen thưởng hành vi tốt. Hãy để ý khi con làm tốt và khen thưởng, hoặc cho phép những đặc quyền đặc biệt khi tuân thủ nội quy.

LỜI KẾT
Nuôi dạy con cái theo hướng dễ dãi và nuông chiều có thể dẫn tới một số vấn đề, vì vậy bạn nên cố gắng ý thức để áp dụng các cách tiếp cận thấu hiểu hơn nếu bạn nhận thấy những dấu hiệu dễ dãi này trong cách nuôi dạy con của mình.
Nếu bạn có xu hướng là một người cha/mẹ dễ dãi, hãy suy nghĩ về những cách mà bạn có thể giúp con hiểu những mong đợi và quy tắc của bạn, và luôn kiên định về việc yêu cầu chúng tuân theo những quy tắc đó. Bằng cách cung cấp cho con sự cân bằng phù hợp về cấu trúc và hỗ trợ, bạn có thể đảm bảo rằng chúng sẽ lớn lên với các kĩ năng cần thiết để thành công trong cuộc sống.