English
Mạng xã hội đã không còn xa lạ với bất cứ ai, và nó cũng trở thành một mối quan tâm của các nhà nghiên cứu. Song hành cùng hoạt động của mạng xã hội, một vấn đề nổi lên như một thách thức đối với người dùng: Nỗi sợ bị bỏ lỡ (Fomo)
Các nhà khoa học đã nghiên cứu và bắt đầu hiểu được lý do tại sao nhu cầu sử dụng mạng xã hội của mỗi người lại khác nhau và yếu tố ảnh hưởng đến điều này. Với các nhà khoa học, nguyên nhân khiến mọi người quan tâm đến mạng xã hội là một điều đặc biệt quan trọng trong bối cảnh tồn tại một khái niệm gọi là “sử dụng mạng xã hội có vấn đề” (problematic social media use). Sử dụng mạng xã hội có vấn đề (problematic social media use) xảy ra nếu việc dùng mạng xã hội của một người bắt đầu trở nên tương tự như chứng nghiện (addiction). Ví dụ, nếu ai đó dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội đến mức bỏ bê các mối quan hệ ngoài đời thực hoặc mạo hiểm với công việc của mình, thì đây có thể được coi là hành vi “sử dụng mạng xã hội có vấn đề“. Biết được yếu tố nào dẫn đến việc sử dụng mạng xã hội có vấn đề là rất quan trọng để phát triển các giải pháp tâm lý nhằm giúp những người lạm dụng mạng xã hội quay trở lại mối quan hệ lành mạnh với mạng xã hội cũng như với đời thực.
Một khái niệm có liên quan đến việc “sử dụng mạng xã hội có vấn đề” là FOMO – viết tắt của Fear of Missing Out – dịch sang tiếng Việt là Nỗi sợ bị bỏ lỡ. FOMO mô tả cảm giác lo lắng dai dẳng rằng những người khác có thể đang trải nghiệm điều gì đó thú vị và tuyệt vời còn bạn thì bỏ lỡ những điều đó. Thật dễ dàng để hiểu tại sao việc trải nghiệm FOMO có liên quan đến mối quan quan tâm trên mạng xã hội, bởi lẽ nếu ai đó lo lắng rằng bạn bè của họ đang thực hiện tất cả các hoạt động tuyệt vời mà không bao gồm họ, thì việc liên tục kiểm tra các phương tiện truyền thông và mạng xã hội của họ để xem có sự kiện gì đang xảy ra là điều hoàn toàn có thể hiểu được theo quan điểm của mọi người.
Tham Khảo: Fomo và ảnh hưởng đối với thanh thiếu niên
Nghiên Cứu Về Mối Liên Hệ Giữa FOMO & Việc Sử Dụng Mạng Xã Hội
Vậy thì khoa học cho thấy gì về mối liên hệ giữa FOMO và việc sử dụng mạng xã hội?
Một nghiên cứu mới của Fioravanti và cộng sự vào năm 2021 được công bố trên tạp chí khoa học Computers in Human Behavior, đã tìm hiểu mối liên hệ giữa mức độ FOMO của từng cá nhân và việc sử dụng mạng xã hội, cũng như các vấn đề về mạng xã hội. Các tác giả đã tiến hành phân tích tổng hợp – một phân tích thống kê tích hợp kết quả của nhiều nghiên cứu khoa học khác nhau. Nó có ưu điểm là cỡ mẫu lớn hơn, tăng giá trị thống kê và khiến phân tích ít có khả năng bị ảnh hưởng bởi đặc điểm của các nghiên cứu riêng lẻ. Trong nghiên cứu, các tác giả đã tích hợp kết quả của 33 mẫu độc lập trên FOMO và mạng xã hội với tổng số người tham gia là 21 473 người.
Kết Quả Của Nghiên Cứu
Kết quả chỉ ra rất rõ ràng:
Những người thể hiện FOMO nhiều hơn cũng cho thấy việc sử dụng mạng xã hội có nhiều vấn đề hơn. Tuổi tác và giới tính của những người tham gia trong các nghiên cứu được đưa vào không ảnh hưởng đến hiệu ứng này. Nhóm cũng điều tra mối quan hệ của FOMO với sự khác biệt trong tính cách của những người tham gia thử nghiệm. Họ phát hiện ra rằng những người có FOMO cao cũng dễ mắc phải các vấn đề khác như trầm cảm, lo âu và rối loạn thần kinh hơn những người có FOMO thấp hơn. Hơn nữa, FOMO cao có liên quan đến nỗi sợ bị đánh giá tiêu cực cao hơn. Ngược lại, những người có FOMO thấp hơn có mức độ kỷ luật tự giác cao hơn những người có FOMO cao.
Ý Nghĩa Của Kết Quả Nghiên Cứu
Kết quả cho thấy mối quan hệ giữa FOMO và việc sử dụng mạng xã hội cũng như các vấn đề do sử dụng mạng xã hội. Vì đây là một nghiên cứu tương quan nên không thể đưa ra tuyên bố rõ ràng nào về việc liệu FOMO có gây ra việc sử dụng mạng xã hội hay không.
Mặt khác, có thể giả định rằng những người có FOMO cao sẽ thường kiểm tra bảng tin trên các ứng dụng mạng xã hội để theo dõi các hoạt động của bạn bè và gia đình họ, từ đó tránh bỏ lỡ những điều xảy ra trong cuộc sống của họ.
Mặt khác, mối liên hệ này cũng có thể xem xét theo chiều ngược lại. Nếu ai đó liên tục kiểm tra các hoạt động trên mạng xã hội của người khác, họ có thể phát triển FOMO cao hơn vì họ luôn muốn thấy tất cả những điều thú vị mà người khác đang làm. Những viễn cảnh này thường trông tốt hơn so với việc bỏ qua những trải nghiệm thực tế.
Nhưng bằng cách này hay cách khác, nghiên cứu cho thấy, FOMO là một yếu tố có liên quan khi đề cập đến vấn đề nên xem xét để can thiệp tâm lý đối với việc sử dụng mạng xã hội, đặc biệt là đối với việc “sử dụng mạng xã hội có vấn đề” (problematic social media use).
Kết quả này có ý nghĩa gì đối với những người cho thấy biểu hiện của việc sử dụng phương tiện truyền thông xã hội có vấn đề, đưa ra lời cảnh báo về việc lạm dụng mạng xã hội hoặc bị phụ thuộc vào mạng xã hội quá nhiều để giúp những người này nhận ra vấn đề của bản thân và cải thiện chúng.
Nếu bạn cảm thấy mình hoặc người thân có thể có biểu hiện của việc sử dụng mạng xã hội có vấn đề thì bạn hãy việc suy ngẫm về lý do tại sao hành vi này xảy ra. Có khả năng, FOMO có thể là một yếu tố ảnh hưởng đến việc bạn hoặc người thân của bạn luôn thường xuyên cảm thấy bắt buộc phải check, phải kiểm tra các trang web hoặc ứng dụng truyền thông xã hội. Nếu đúng như vậy, hãy suy nghĩ về các cách giảm FOMO để giúp cải thiện chất lượng tinh thần và cuộc sống.
Nguồn: FOMO and Social Media – Psychology Today
Liên hệ với chúng tôi