Nghiện cờ bạc là một rối loạn nghiện không liên quan đến chất, đặc trưng bởi sự mất kiểm soát với việc chơi cờ bạc bất chấp hệ quả xấu có thể xảy ra.

Đôi Nét Về Nghiện Cờ Bạc

Nghiện cờ bạc – còn được gọi là cờ bạc bệnh lý, cờ bạc cưỡng bức hoặc rối loạn nghiện cờ bạc (Gambling Disorder) là một rối loạn nghiện không liên quan đến chất. Đặc trưng của rối loạn này là sự mất kiểm soát với việc chơi cờ bạc, quá bận tâm với cờ bạc hoặc kiếm tiền để chơi cờ bạc, và tiếp tục hành vi chơi bất chấp hệ quả. Một người nghiện cờ bạc không thể kiểm soát được sự thôi thúc cờ bạc, ngay cả khi nó gây ra những hậu quả tiêu cực cho chính họ hoặc người thân của họ. Chứng nghiện cờ bạc có thể ảnh hưởng đến tất cả mọi người ở mọi lứa tuổi, giới tính và các nhóm kinh tế xã hội.

Văn hóa xã hội có ảnh hưởng tới rối loạn nghiện cờ bạc. Ở Hoa Kỳ, tỉ lệ người Mỹ gốc Phi mắc rối loạn này cao hơn so với nhóm người Mỹ gốc Âu. Tỉ lệ người Mỹ gốc Mexico nghiện cờ bạc xấp xỉ với nhóm người Mỹ gốc Âu. Ngoài ra, nghiện cờ bạc cũng là vấn đề ở nhóm người tị nạn Đông Nam Á, đặc biệt là nhóm người Lào.

Tại Sao Có Những Người Không Thể Ngừng Chơi Cờ Bạc?

Ước mơ thắng được số tiền trong ván bạc không phải lúc nào cũng là nguyên nhân dẫn đến nghiện cờ bạc. Khi một người đánh bạc, chất dẫn truyền thần kinh tạo cảm giác hưng phấn (dopamine) sẽ được giải phóng trong não bộ, tạo ra cảm giác phấn khích, cho dù ván cược đó có thắng hay thua.

Kết hợp với các yếu tố khác của cờ bạc, chẳng hạn như khả năng chiến thắng, niềm vui khi chơi và sự tham gia trải nghiệm mang tính xã hội, dopamine sẽ kích hoạt hệ thống khen thưởng của não bộ. Ở một số người, hệ thống khen thưởng này có thể buộc họ tiếp tục đặt cược vượt quá giới hạn dự định để trải nghiệm những cảm giác tích cực đó. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến nghiện cờ bạc – làm thay đổi hệ thống khen thưởng của não và thay đổi hành vi tổng thể của cá nhân.

>>> Tham Khảo: Còn Thở Là Còn Gỡ: Tâm Lý Của Người Nghiện Cờ Bạc

Dấu Hiệu Và Triệu Chứng

Theo Cẩm nang Chẩn đoán và Thống kê Rối loạn Tâm thần, Ấn bản lần thứ Năm (DSM-5 TR), hành vi cờ bạc có vấn đề dai dẳng và tái diễn dẫn đến suy giảm hoặc đau khổ đáng kể, được chẩn đoán khi cá nhân có bốn (hoặc nhiều hơn) dấu hiệu sau đây trong khoảng thời gian 12 tháng:

1. Cần đánh bạc với số tiền ngày càng tăng để đạt được cảm giác phấn khích như mong muốn.

2. Bồn chồn hoặc cáu kỉnh khi cố gắng giảm bớt hoặc ngừng đánh bạc.

3. Đã nhiều lần nỗ lực kiểm soát, cắt giảm hoặc ngừng cờ bạc nhưng không thành công.

4. Thường bận tâm đến cờ bạc (chẳng hạn như thường xuyên suy nghĩ hay hồi tưởng lại trải nghiệm cờ bạc trong quá khứ, hoặc lên kế hoạch cho hoạt động may rủi tiếp theo, nghĩ cách kiếm tiền để đánh bạc).

5. Thường đánh bạc khi cảm thấy đau khổ (chẳng hạn như bất lực, tội lỗi, lo lắng, chán nản).

6. Sau khi thua tiền cờ bạc, thường quay lại vào ngày khác để lấy lại vốn (“đuổi theo” số tiền thua lỗ).

7. Nói dối để che giấu mức độ tham gia cờ bạc.

8. Đã từng gặp nguy hiểm hoặc mất đi một mối quan hệ, công việc, cơ hội học tập hoặc nghề nghiệp quan trọng vì cờ bạc.

9. Dựa vào người khác để cung cấp tiền nhằm giải quyết tình trạng tài chính tuyệt vọng do cờ bạc gây ra.

Lưu ý: Hành vi cờ bạc không phải là một giai đoạn hưng cảm.

Mức độ nghiêm trọng được đánh giá dựa trên số lượng tiêu chí được xác nhận. Những người mắc chứng rối loạn nghiện cờ bạc nhẹ có thể chỉ biểu hiện 4 – 5 tiêu chí, trong đó các tiêu chí được xác nhận thường xuyên nhất thường liên quan đến mối bận tâm với cờ bạc và “đuổi theo” số tiền thua lỗ. Những cá nhân mắc chứng rối loạn nghiện cờ bạc ở mức độ vừa phải có nhiều tiêu chí hơn (6 – 7 tiêu chí). Những cá nhân mắc chứng rối loạn nghiện cờ bạc nghiêm trọng sẽ biểu hiện tất cả hoặc hầu hết tiêu chí (8 – 9 tiêu chí), gây nguy hiểm cho các mối quan hệ hoặc cơ hội nghề nghiệp vì cờ bạc và dựa vào người khác để cung cấp tiền khi thua cờ bạc.

LƯU Ý: Các triệu chứng được nêu chỉ mang tính tham khảo. Nếu bạn nghi ngờ bản thân hoặc những người xung quanh có rối loạn nghiện cờ bạc, hãy tìm gặp nhà tâm lý để có kết luận chính xác.

Ai Có Thể Gặp Rối Loạn Nghiện Cờ Bạc?

Chứng rối loạn nghiện cờ bạc có thể khởi phát ở tuổi thiếu niên hoặc thanh niên, nó cũng có thể biểu hiện ở tuổi trung niên hoặc thậm chí lớn hơn. Nhìn chung chung, chứng rối loạn nghiện cờ bạc phát triển theo năm tháng, mặc dù sự tiến triển ở phụ nữ có xu hướng nhanh hơn ở nam giới. Dữ liệu quốc gia từ Hoa Kỳ và Canada cho thấy hầu hết những người mắc chứng rối loạn nghiện cờ bạc đều có thói quen cờ bạc tăng dần cả về tần suất và số lượng cá cược. Thói quen cờ bạc có thể diễn ra thường xuyên hoặc từng đợt, và chứng rối loạn nghiện cờ bạc có thể dai dẳng hoặc thuyên giảm. Cờ bạc có thể gia tăng trong thời gian căng thẳng hoặc trầm cảm và trong thời gian sử dụng hoặc kiêng khem chất gây nghiện. Có thể có những giai đoạn cờ bạc nặng nề và gặp vấn đề nghiêm trọng, có những thời điểm kiêng cữ hoàn toàn và có những thời kỳ không có vấn đề. Rối loạn nghiện cờ bạc đôi khi có liên quan đến sự thuyên giảm tự phát và lâu dài. Tuy nhiên, một số cá nhân đánh giá thấp khả năng mắc chứng rối loạn nghiện cờ bạc hoặc tái phát sau khi thuyên giảm. Khi đang trong giai đoạn thuyên giảm, họ có thể cho rằng họ sẽ không gặp vấn đề gì trong việc quản lý cờ bạc và họ có thể tham gia vào một số hình thức cờ bạc mà không gặp vấn đề gì, để rồi chứng rối loạn nghiện cờ bạc tái phát sau đó.

Đánh bạc bắt đầu từ thời thơ ấu hoặc đầu tuổi thiếu niên có liên quan đến tỷ lệ nghiện cờ bạc gia tăng. Các rối loạn tâm lý, bao gồm rối loạn tăng động/giảm chú ý, rối loạn lo âu, rối loạn nhân cách chống đối xã hội, rối loạn trầm cảm và rối loạn lưỡng cực cũng như các rối loạn sử dụng chất gây nghiện khác, đặc biệt là rối loạn sử dụng rượu có liên quan đến việc tăng nguy cơ khởi phát chứng rối loạn nghiện cờ bạc ở những người đánh bạc và với các triệu chứng rối loạn nghiện cờ bạc dai dẳng theo thời gian. Bên cạnh đó, rối loạn nghiện cờ bạc có thể tích tụ trong các gia đình và tác động này dường như liên quan đến cả yếu tố môi trường và di truyền. Nghiên cứu cho thấy vấn đề cờ bạc thường xảy ra ở những cặp song sinh cùng trứng hơn là ở những cặp song sinh khác trứng. Rối loạn nghiện cờ bạc cũng phổ biến hơn ở những người thân đời thứ nhất của những người mắc chứng rối loạn sử dụng rượu từ mức độ trung bình đến nặng so với dân số nói chung.

Các Hệ Lụy Về Sức Khỏe Tâm Thần Ở Người Nghiện Cờ Bạc

Nghiện cờ bạc có thể liên quan đến các tình trạng sức khỏe tâm thần như rối loạn lưỡng cực, rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD) và rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD). Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng có tới 34% số người nghiện cờ bạc mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD). Những người này cũng có nhiều khả năng gặp phải các vấn đề khác như trầm cảm, lo âu hay lạm dụng chất gây nghiện. Mặc dù nghiện cờ bạc không nhất thiết là nguyên nhân gây ra những tình trạng này nhưng nó có thể làm trầm trọng thêm các triệu chứng và tác động của những rối loạn này.

Bên cạnh đó, chứng rối loạn nghiện cờ bạc có thể gây ra một loạt các triệu chứng về cảm xúc và thể chất, đồng thời gây ra những sự cố thay đổi cuộc sống. Theo thời gian, rối loạn này có thể phá vỡ các mối quan hệ của cá nhân và buộc họ phải tìm đến rượu hoặc ma túy như một cơ chế đối phó không lành mạnh.

Điều Trị Chứng Nghiện Cờ Bạc Bằng Liệu Pháp Tâm Lý

Trị liệu tâm lý có thể giúp cá nhân giành quyền kiểm soát hoạt động cờ bạc; xử lý căng thẳng một cách lành mạnh; chữa lành mối quan hệ với những người thân yêu; duy trì sự phục hồi và tránh các yếu tố kích hoạt; giải quyết tình trạng sức khỏe tâm thần có thể ảnh hưởng đến hành vi cờ bạc.

Các loại trị liệu cụ thể cho chứng rối loạn nghiện cờ bạc bao gồm:

Trị liệu Hành vi – Nhận thức (CBT): CBT là biện pháp can thiệp tâm lý phổ biến nhất để điều trị chứng rối loạn nghiện cờ bạc. Thông qua CBT, cá nhân có thể loại bỏ những suy nghĩ và hành vi tiêu cực và ám ảnh, đồng thời học cách áp dụng những khuôn mẫu và thói quen suy nghĩ lành mạnh hơn.
Phỏng vấn tạo động lực: Thông qua kỹ thuật này, cá nhân phân tích hành vi cờ bạc có vấn đề của mình, so sánh nó với thói quen cờ bạc của dân chúng nói chung. Điều này giúp thúc đẩy cá nhân thực hiện những thay đổi hành vi.
Trị liệu tâm động học: Liệu pháp này xem xét các quá trình vô thức ảnh hưởng đến hành vi, qua đó nâng cao sự tự nhận thức và hiểu biết về cách hành vi trong quá khứ ảnh hưởng đến hành vi hiện tại.
Trị liệu nhóm: Trị liệu theo nhóm là nguồn động lực và hỗ trợ tinh thần quý giá cho những người mắc chứng rối loạn nghiện cờ bạc, đặc biệt nếu họ mất liên lạc với bạn bè hoặc gia đình do nghiện cờ bạc.

>>> Tham Khảo: Nghiện Cờ Bạc Và Cách Can Thiệp Điều Trị

Hỗ Trợ Người Nghiện Cờ Bạc

Đôi khi việc nhận ra bạn bè hay người thân của mình đang phải đối mặt với rối loạn nghiện cờ bạc có thể rất khó khăn và căng thẳng. Dưới đây là một số lời khuyên hữu ích để bạn và người thân có thể ứng phó với rối loạn này một cách hiệu quả.

Lên Tiếng Càng Sớm Càng Tốt

Người nghiện cờ bạc cần được điều trị càng sớm thì càng tốt. Do đó, việc khuyến khích người thân tiếp cận điều trị là vô cùng quan trọng. Bạn có thể đề xuất họ gọi đến các tổ chức trợ giúp, tìm kiếm sự tư vấn từ các chuyên gia, hoặc tham gia vào các hội nhóm giúp đỡ. Điều quan trọng là bạn phải là một người đồng hành sẵn sàng hỗ trợ họ mà không phán xét.

Thể Hiện Sự Đồng Cảm

Ngay cả khi bạn không đồng tình với người thân của mình, hãy lắng nghe họ một cách tôn trọng và tử tế. Người thân yêu của bạn càng cảm thấy được lắng nghe thì họ sẽ càng cảm thấy tin tưởng và sẵn lòng đồng hành với bạn hơn.

Kiên Nhẫn

Đừng mong đợi một hành động hay liệu pháp nào có thể khắc phục ngay lập tức chứng nghiện của người thân của bạn. Rối loạn nghiện cờ bạc là một tình trạng mãn tính phức tạp và yêu cầu phải có một quá trình điều trị phức tạp và lâu dài.

Chăm Sóc Bản Thân

Đừng quên bản thân bạn trong quá trình này. Căng thẳng, đau buồn, lo lắng hay trầm cảm không chỉ ảnh hưởng đến người mắc rối loạn nghiện cờ bạc mà còn ảnh hưởng đến bạn. Hãy chăm sóc sức khỏe tinh thần của mình và tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.

Nếu bạn cảm thấy mình hoặc người thân đang có những triệu chứng của rối loạn nghiện cờ bạc, hãy tới các cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán kịp thời, hoặc liên hệ Viện Tâm lý Việt – Pháp qua Hotline: 0977.729.396 để được tư vấn cụ thể. Can thiệp sớm là chìa khóa để cải thiện sức khỏe và chất lượng cuộc sống.

Tham khảo:

[1] Tâm bệnh học. Đặng Hoàng Minh

[2] Gambling Addiction and Problem Gambling. https://www.helpguide.org/articles/addictions/gambling-addiction-and-problem-gambling.htm

[3] Gambling addiction. https://www.healthdirect.gov.au/gambling-addiction

[4] Gambling Addiction: Resources, Statistics, and Hotlines. https://onlinedegrees.unr.edu/blog/gambling-addiction-resources/

[5] Gambling Disorder. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17881-gambling-disorder-gambling-addiction

—————————–

Viện Tâm lý Việt – Pháp

Trụ sở chính & Trung tâm trị liệu tại Hà Nội: Số 54 Trần Quốc Vượng, P. Dịch Vọng Hậu, Q. Cầu Giấy, TP. Hà Nội

Trung tâm trị liệu tại TP.HCM: Toà Landmark 81 & Landmark Plus, Vinhomes Central Park, 720A Điện Biên Phủ, P. 22, Q. Bình Thạnh, TP. HCM

Hotline: 0977.729.396 (Zalo, 24/7)

Email: info@tamlyvietphap.vn