Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới giới diễn ra vào mùng 10/10 hàng năm. Kể từ được thành lập bởi Liên đoàn Sức khoẻ Tâm thần Thế giới vào đầu những năm 90, sau gần 20 năm, sự nhận thức và quan tâm của chúng ta dành cho các vấn đề sức khoẻ tâm thần đã thay đổi theo chiều hướng tốt hơn.
Cách chúng ta đề cập tới các vấn đề sức khỏe tâm thần đã có nhiều cải thiện, mọi người không còn sử dụng những từ như “điên” hay “mất trí” thản nhiên như trước, và chúng ta đã hiểu hơn rằng những từ như vậy có thể vô tình làm người khác bị tổn thương và kỳ thị.

Lịch sử phát triển của ngày Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới
Năm 1992, Liên đoàn Sức khoẻ Tâm thần Thế giới (WFMH) do Phó Tổng Thư ký bấy giờ là Richard Hunter đứng đầu đã thành lập Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới. Vào lúc đó, Liên đoàn vẫn chưa có mục tiêu nào cụ thể ngoài các công tác ủng hộ cho vấn đề Sức khoẻ Tâm thần (SKTT) nói chung. Đây là một thử thách không nhỏ, nhằm thay đổi vô số các thói quen xấu, thậm chí là nguy hiểm đang khiến cuộc sống của nhiều người tệ hơn.
Trên thế giới lúc đó có hàng loạt các vấn đề SKTT không được điều trị đúng cách: những cuộc đấu tranh để dành tài trợ công cho việc điều trị SKTT ở Pháp, những phương pháp điều trị SKTT vô nhân đạo tại New Zealand, và sự thiếu hiểu biết về bản chất của SKTT nói chung. Liên đoàn WFMH biết rằng họ cần phải hành động trên quy mô toàn cầu để giải quyết cuộc khủng hoảng xuyên quốc gia về SKTT này.
Chủ đề đầu tiên của Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới là “Nâng cao Chất lượng Dịch vụ Sức khoẻ Tâm thần trên Toàn Thế giới”, được diễn ra vào năm 1994. Kể từ lúc đó, Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới đã có thêm rất nhiều các chủ đề khác. Sự quan tâm và chú ý dành cho phụ nữ, trẻ em, sức khoẻ, công việc, những sang chấn tâm lý hay việc tự sát đã được cải thiện, góp phần làm tăng hiểu biết của người dân về SKTT.
Những câu hỏi thường gặp trong Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới
Làm thế nào để hỗ trợ người có vấn đề về SKTT?
Có rất nhiều người muốn giúp đỡ những không biết phải làm sao. Hãy cứ đối xử với họ bình thường, rủ người đang gặp vấn đề đi ăn một bữa và cho họ biết rằng bạn sẽ ở bên họ.
Nguyên nhân của các vấn đề về SKTT là gì?
Có rất nhiều yếu tố có thể góp phần dẫn tới các vấn đề về SKTT, cả về mặt sinh học lẫn môi trường bên ngoài, ví dụ như sang chấn tâm lý, mất cha mẹ sớm, bị bỏ rơi…
Làm thế nào để biết mình có vấn đề về SKTT?
Nếu có nhiều lo ngại, bạn nên tham khảo ý kiến của các chuyên gia SKTT. Sau đây là một số dấu hiệu cần được chú ý: chế độ ngủ và ăn uống bị thay đổi, tâm trạng thất thường một cách nhanh và mạnh, tự cô lập bản thân khỏi mọi người, suy giảm chức năng, gặp khó khăn trong việc suy nghĩ…
Bạn có thể làm gì vào Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới?
Thực hành việc chăm sóc bản thân
Bạn có thể thực hiện rất nhiều điều để thay đổi cuộc sống của mình kể cả sau khi Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới đã kết thúc, chẳng hạn như: xây dựng thói quen ngủ đúng giờ, thay đổi chế độ ăn uống sao cho có lợi cho sức khoẻ hơn, ngủ/nghỉ vào buổi trưa hay đơn giản chỉ là đi dạo nhiều hơn. Mục đích của việc chăm sóc bản thân là thấu hiểu những nhu cầu cụ thể của chính mình. Hãy dành thời gian tự hỏi xem mình muốn gì và cố gắng thực hiện được nó.
Làm theo chủ đề
Mỗi năm Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới đều sẽ có một chủ đề riêng, và kể cả nếu chủ đề này không trực tiếp liên quan tới những khó khăn của bạn, chúng ta vẫn có thể học hỏi được một số điều từ nó. Hãy dành chút thời gian tìm hiểu chủ đề của năm nay để nhận thức của chúng ta về SKTT vượt ra ngoài chính bản thân mình và giúp chúng ta có những công cụ thích hợp để hiểu rõ hơn về người khác.
5 sự thật thú vị về Sức khoẻ Tâm thần

1. Vong linh xấu

Trong nhiều nền văn hoá, mọi người vẫn tin rằng nguyên nhân của các vấn đề SKTT là do bị vong linh nhập.

2. Những con số trên toàn cầu

Trên toàn thế giới, cứ 4 người thì sẽ có 1 người cần được chăm sóc SKTT trong cuộc đời mình.

3. Những con số tại Hoa Kỳ

Hơn 43 triệu người dân ở Mỹ đang phải chiến đấu với các vấn đề sức khoẻ tâm thần.

4. Chứng trầm cảm ở thanh thiếu niên

Tình trạng trầm cảm ở thanh thiếu niên đã tăng từ 5,9% lên 8,2% kể từ năm 2012.

5. Các hạn chế

Hầu hết mọi người không được tiếp cận với các phương pháp điều trị và chăm sóc SKTT thích hợp.
Tầm quan trọng của Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới
Giúp chúng ta xác định đúng vấn đề
Tâm trí con người là một thứ mang tính trừu tượng và Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới cho chúng ta cơ hội để suy ngẫm về chính nhận thức của mình. Bằng việc vượt lên trên những tư duy lỗi thời và cố gắng xoá bỏ sự kỳ thị về SKTT, chúng ta sẽ có thể xác định các vấn đề SKTT và chăm sóc bản thân tốt hơn.
Chia sẻ nỗi đau
Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới nhắc nhở rằng dù có đang trải qua điều gì đi nữa, chúng ta không đơn độc. Ta thường hay nghĩ rằng chỉ có mình bản thân trải qua khó khăn, vậy thì việc biết rằng có những người khác cũng đã trải qua và thậm chí vượt qua những khó khăn giống mình có thể khiến ta cảm thấy nhẹ nhàng hơn. Ngày Sức khoẻ Tâm thần Thế giới là một lời nhắc nhở rằng bạn cũng có thể vượt qua nỗi đau của chính mình.
Hỗ trợ thích hợp
Khi đã hiểu biết hơn về sức khoẻ tâm thần, chúng ta sẽ có thể tìm đến những phương pháp điều trị hoặc trị liệu thích hợp. Khi được hỗ trợ đúng cách bởi đúng người (nhà trị liệu tâm lý, bác sĩ thần kinh,…), cuộc sống của bạn sẽ hạnh phúc hơn. Chúng ta càng chấp nhận bản thân, kinh phí càng được được đầu tư nhiều cho việc nghiên cứu SKTT thì ảnh hưởng toàn cầu sẽ càng lớn và càng tích cực.
Nguồn: World Mental Health Day – October 10, 2021, National Today