4 Khủng Hoảng Tâm Lý Mà Trẻ Phải Trải Qua Trong Giai Đoạn Trước 3 Tuổi

Trong quá trình phát triển lâu dài của con người, chúng ta trải qua nhiều thời điểm ‘khủng hoảng’, nhiều thời khắc chuyển từ giai đoạn này sang giai đoạn khác. Nếu mọi thứ diễn ra theo đúng kế hoạch phát triển, người đó sẽ vượt qua một “bài kiểm tra” mà không gặp khó khăn gì và sẽ thấy mình ở giai đoạn cao hơn trong chuỗi phát triển cá nhân.

Những người lớn làm việc với trẻ em phải nhận thức được những khủng hoảng phát triển trong những năm đầu đời của trẻ để gián tiếp chuẩn bị môi trường. Chúng ta cần xem xét sự phát triển về mặt thể chất, sự phát triển đó được hỗ trợ như thế nào và làm thế nào để hỗ trợ đầy đủ cho sự phát triển trong tương lai của trẻ.

Trong ba năm đầu đời, có bốn cuộc khủng hoảng chính mà đứa trẻ phải trải qua; Khủng hoảng khi sinh, Khủng hoảng cai sữa, Khủng hoảng về mục tiêu và khủng hoảng về sự khẳng định bản thân. 

Khủng Hoảng Khi Sinh

Cuộc khủng hoảng khi sinh là chính là thời điểm trẻ tách biệt khỏi người mẹ. Để có thể sống sót, sau khi tách khỏi cơ thể mẹ qua việc cắt dây rốn, trẻ sơ sinh phải chứng minh rằng một số cơ quan của chúng có thể tự hoạt động. Em bé, một khi tách khỏi mẹ, cần thiết lập một sự kết nối với thế giới bên ngoài, điều này thay thế mối liên hệ mà em đã có với mẹ trong tử cung. 

Ban đầu người mẹ là đại diện cho ‘thế giới’ của đứa trẻ. Trẻ sơ sinh gắn bó với thế giới mới mà chúng tìm thấy, thông qua mẹ, trong vòng tay của bà, và thông qua mối quan hệ được phát triển trong quá trình cho ăn. Thời kỳ gắn bó đầu tiên này được gọi là thời kỳ cộng sinh và kéo dài trong 6 đến 8 tuần đầu sau khi sinh.

Cơ bản mà nói, đây là thời điểm quan trọng về mặt tâm lý, đối với sự phát triển của trẻ sơ sinh. Nếu trong giai đoạn này trẻ đã có sự gắn bó với mẹ và nếu được mẹ tạo điều kiện cho sự gắn bó này thì sau khoảng 8 tuần, trẻ sẽ sẵn sàng tách ra và gắn bó với thế giới bên ngoài vòng tay của mẹ. Người mẹ là chỗ dựa an toàn, từ đó bé có thể trải nghiệm thế giới rộng lớn hơn mà bé ngày càng thích thú hơn.

Xem Thêm: Xây Dựng Lòng Tự Trọng Ở Trẻ Em

Khủng Hoảng Ăn Dặm

Khủng hoảng phát triển quan trọng thứ hai là giai đoạn ăn dặm, nhấn mạnh sự thay đổi về thể chất liên quan đến khả năng ăn và tiêu hóa thức ăn khác ngoài sữa hoặc sữa công thức. Nó cũng bao gồm sự thay đổi tâm lý của con người bao gồm mức độ nhận thức cao hơn về bản thân và thế giới bên ngoài. Quá trình ăn dặm bắt đầu khi trẻ được ăn bữa đầu tiên từ 4 đến 6 tháng. Hãy nhớ rằng cai sữa không có nghĩa là kết thúc bú mẹ hoặc bú bình, mà là bắt đầu trải nghiệm thức ăn dạng đặc.

Quá trình ăn dặm hoàn thành vào khoảng tám đến chín tháng tuổi. Tại thời điểm này, trẻ sơ sinh hầu như có thể ăn mọi thứ mà người lớn có thể và thường có thể tự làm hầu hết mọi thứ. Chúng có khả năng lấy thức ăn từ đĩa và đưa vào miệng và nhai.

Khủng Hoảng Mục Tiêu

Tiếp theo, đứa trẻ trải qua giai đoạn mà chúng ta gọi là khủng hoảng mục tiêu. Điều này đề cập đến trạng thái mà đứa trẻ nhận ra rằng mình là chủ thể tác động lên một vật thể và có sức ảnh hưởng trong cuộc sống. Cuộc khủng hoảng này diễn ra trong khoảng 8 đến 9 tháng. Về thể chất ở độ tuổi này trẻ đã có thể bò và trườn. Trẻ bắt đầu tránh xa những người lớn trong phòng. Vào thời điểm này, đứa trẻ cần có một không gian riêng và là nơi an toàn để trẻ thực hành những thay đổi thể chất mới mà trẻ đang thực hiện. Nếu đứa trẻ được hỗ trợ mà nó cần từ những người lớn trong môi trường của nó, thì sự phát triển thể chất sẽ tiếp tục.

Giống như cai sữa, tâm lý có thể cản trở sự phát triển hoặc hỗ trợ hoàn toàn cho nó. Khi trẻ bắt đầu biết đi, sự hỗ trợ tâm lý mà trẻ nhận được sẽ quyết định trẻ sẽ đi được bao xa. Nếu người lớn ủng hộ và khuyến khích những thay đổi thể chất mới này, trẻ sẽ tiếp tục tiến bộ và phát triển.

Đây cũng là lúc đứa trẻ bắt đầu trải qua cảm giác lo lắng với người lạ. Trẻ phát hiện ra rằng chúng có một số quyền kiểm soát đối với các đối tượng, nhưng không kiểm soát được mọi người khi chúng đến và đi. Đứa trẻ cũng không hiểu rằng nếu chúng không thể nhìn thấy một cái gì đó hoặc một ai đó thì nó vẫn tồn tại. Hai khía cạnh tâm lý này đang bắt đầu phát triển và chúng sẽ sớm cảm thấy thoải mái hơn với những người rời đi (không liên tục ở bên cạnh), biết rằng họ sẽ quay trở lại.

Tham Khảo: Một Số Lời Khuyên Từ Chuyên Gia Tư Vấn Tâm Lý Trẻ Em

Khủng Hoảng Khẳng Định Bản Thân

Cuộc khủng hoảng phát triển thứ tư là cuộc khủng hoảng của sự khẳng định bản thân, còn được gọi là cuộc khủng hoảng về sự chống đối. Nó được đặt tên như vậy bởi vì đây là thời điểm mà đứa trẻ nói ‘KHÔNG’ với hầu hết mọi thứ. Cuộc khủng hoảng này có thể bắt đầu sớm nhất là 18 tháng và thường kết thúc khi trẻ được 2 tuổi rưỡi hoặc 3 tuổi.

Đây là giai đoạn khủng hoảng cuối cùng mà đứa trẻ trải qua để hoàn thành bước cuối cùng là tách khỏi mẹ. Đứa trẻ nhận ra và chấp nhận rằng mình là một thực thể hoàn toàn tách biệt với mẹ. Đây là giai đoạn trẻ muốn tự mình làm những việc của mình một cách mạnh mẽ nhất. Càng có nhiều cơ hội tự lập, trẻ sẽ càng trở nên mạnh mẽ và tự tin hơn.

Để có thể vượt qua giai đoạn khủng hoảng này về mặt tâm lý, những người lớn sẽ phải hỗ trợ trẻ. Điều quan trọng là trẻ phải cảm thấy mình có tiếng nói trong các công việc hàng ngày, cảm thấy rằng trẻ có những lựa chọn và những giới hạn nhất định. Ví dụ như những gì mà trẻ được nói, trình bày ý muốn: “Con muốn đi bộ vào phòng tắm hay con muốn bố/mẹ bế con vào phòng tắm?", "Con muốn mặc áo sơ mi trắng hay áo sơ mi đen?" , 'Con muốn ăn khoai tây hay cà rốt?', V.v. Trẻ được đưa ra các lựa chọn, tất cả đều cho kết quả giống nhau. Đứa trẻ có cảm giác được lựa chọn nhưng người lớn có quyền kiểm soát kết quả cuối cùng là gì. Đứa trẻ đạt được rất nhiều lợi ích, bởi vì chúng ta đã chứng minh rằng trẻ có thể lựa chọn và tôn trọng sự phán xét của mình. Đây là điều tốt nhất chúng ta có thể làm cho cái tôi của trẻ và khiến nó trở nên mạnh mẽ hơn nữa. 

Mục đích là để tạo ra một người được tôn trọng và do đó, trẻ tôn trọng những người khác trong môi trường và chia sẻ trách nhiệm. Không có gì khác biệt khi đưa ra những quyết định ‘nhỏ nhặt’ này trong thời thơ ấu của trẻ hơn những quyết định lớn trong cuộc đời mà trẻ sẽ phải thực hiện sau này trong cuộc sống. Những quyết định đó chỉ có thể được thực hiện tốt nếu trẻ có cơ hội thực hành và học cách cân nhắc hậu quả từ các quyết định.

Lên 3 tuổi, đứa trẻ trở thành một người hoàn toàn khác biệt do có khả năng thiết lập mối quan hệ ngày càng bình đẳng. Điều này sẽ dẫn đến các bước quan trọng về mặt tinh thần như học đọc, viết và các khả năng văn hóa khác. Đứa trẻ sẽ biết tự xưng, có thể tự di chuyển một cách hoàn hảo và đạt được nhận thức chính xác về thế giới xung quanh.

“... Các giai đoạn khủng hoảng có lợi cho sự thay đổi, không chỉ ở trẻ em mà ở tất cả những ai đối mặt với chúng.” - trong Những Hiểu Biết Về Con Người, Silvana Montanaro.

Xem Thêm: Điều Cần Biết Về Bệnh Tâm Lý & Cải Thiện Sức Khỏe Tinh Thần Ở Trẻ Em

Nguồn: Developmental Crises in the First Three Years of Life - Mead Montessori School

Bài viết liên quan

Gọi cho tôi

Hãy gửi thông tin cho chúng tôi, nhân viên tư vấn của Viện sẽ liên hệ lại Quý khách trong vòng 24h. Thông tin của Quý khách chỉ để chúng tôi liên hệ và không gửi cho bên thứ ba.

Tài nguyên

Trắc nghiệm

https://tracnghiem.tamlyvietphap.vn/

0977.729.396