10 Cách Đơn Giản Để Nâng Cao Nhận Thức Về Bản Thân

Tự Nhận Thức Là Gì?

Tự nhận thức (self awareness) là khả năng chú ý đến cách bạn suy nghĩ, cảm nhận và hành động. Cụ thể hơn là:

  • Nó có nghĩa là tìm hiểu xu hướng suy nghĩ và nhận thức của chúng ta về những gì sẽ xảy ra, cách giải thích mọi thứ và hiểu thế giới xung quanh.

  • Nó có nghĩa là hiểu được cảm xúc và tâm trạng của chính chúng ta. Thay vì cố gắng trốn tránh hoặc “sửa chữa” những cảm giác của mình, chúng ta quan sát và tò mò về chúng, ngay cả những cảm giác khó khăn, không thoải mái.

  • Nó có nghĩa là chú ý đến cách chúng ta có xu hướng hành động và ứng xử trong những tình huống nhất định. Những phản hồi mặc định của chúng ta đối với những thứ đó là gì? Những thói quen và khuynh hướng của chúng ta là gì?

Tóm lại, nhận thức về bản thân có nghĩa là chú ý và cố gắng tìm hiểu về tâm lý của chính chúng ta.

Lợi Ích Của Việc Tự Nhận Thức

Dưới đây là một vài trong số những mặt tích cực phổ biến nhất đến từ việc nâng cao nhận thức về bản thân:

  • Các mối quan hệ tốt đẹp hơn. Thật khó để đạt được những gì chúng ta muốn và cần trong một mối quan hệ khi bản thân chúng ta không hiểu rõ hoàn toàn về những điều đó. Hơn nữa, chúng ta càng có ít nhận thức về bản thân, chúng ta càng dễ trở nên bảo thủ khi tương tác với mọi người, đây là công thức dẫn đến thảm họa trong bất kỳ loại mối quan hệ nào. Nếu bạn muốn cải thiện các mối quan hệ của mình, hãy bắt đầu bằng cách cố gắng trở nên tự ý thức hơn.

  • Cải thiện tâm trạng. Tâm trạng của chúng ta và cách chúng ta có xu hướng cảm nhận từng ngày từng giờ phụ thuộc một phần lớn vào cách chúng ta suy nghĩ và hành xử. Khi chúng ta nâng cao nhận thức về mối quan hệ giữa suy nghĩ, hành vi và cảm xúc, việc điều chỉnh cảm xúc và tâm trạng của chúng ta trở nên dễ dàng hơn.

  • Suy nghĩ sáng suốt hơn và ra quyết định tốt hơn. Việc đưa ra quyết định kém thường xuất phát từ suy nghĩ mông lung và phản ứng quá cảm tính. Khi nhận thức rõ hơn về thói quen suy nghĩ và cảm nhận của mình, chúng ta có thể dễ dàng phân biệt giữa những thôi thúc hoặc mong muốn ngắn hạn và những giá trị hoặc mục tiêu dài hạn.

  • Giao tiếp hiệu quả hơn. Đạt được ý thức rõ ràng hơn về những gì bạn tin tưởng và những gì bạn thực sự muốn giúp việc giao tiếp trong bất kỳ khía cạnh nào của cuộc sống trở nên dễ dàng hơn rất nhiều, cho dù đó là với vợ / chồng, người quản lý tại cơ quan hay bạn thân. Càng hiểu rõ về bản thân, chúng ta càng dễ dàng giao tiếp một cách quyết đoán, trung thực về những gì chúng ta muốn và tôn trọng mong muốn của người khác.

  • Tăng năng suất. Nguyên nhân phổ biến nhất của sự trì hoãn và năng suất kém không phải do thiếu nỗ lực hoặc thiếu cam kết, mà đó là sự cản trở từ chính chúng ta. Khi chúng ta đấu tranh để bắt đầu công việc, suy nghĩ, cảm xúc hoặc thói quen của chúng ta đang cản trở ở một mức độ nào đó. Nâng cao nhận thức về bản thân có thể giúp loại bỏ nhiều trở ngại tiềm ẩn đối với năng suất của bản thân.

10 Cách Tăng Cường Nhận Thức Về Bản Thân

Chú Ý Đến Điều Khiến Bạn Khó Chịu Về Người Khác

Thông thường, những điều khiến chúng ta khó chịu nhất ở người khác là sự phản ánh một số phẩm chất mà chúng ta không thích ở bản thân.

Tất cả chúng ta đều có những khía cạnh của bản thân mà chúng ta không tự hào — ví dụ như xu hướng bẻ cong sự thật quá thường xuyên. Hoặc có thể chúng ta tránh sự xung đột như tránh bệnh dịch, điều này thường khiến ta có cảm giác như bị những người xung quanh lợi dụng.

Nếu chúng ta không biết cách — hoặc không tin rằng có thể — thay đổi những điều này, chúng ta có thể làm điều tốt nhất tiếp theo: Không nghĩ về chúng. Và mặc dù sự không biết có thể cảm thấy giống như vô lo, nhưng nó không thực sự như vậy. Không phải trong dài hạn.

Vì vậy, bất cứ khi nào ai đó làm điều gì đó có vẻ khó chịu với bạn, hãy tự hỏi bản thân: Đây có thể là sự phản ánh điều gì đó trong tôi mà tôi không thích? Tôi có làm điều này với người khác không?

Suy Ngẫm Về Tâm Trí Của Bạn

Có thể bạn đã nghe nói về thiền chánh niệm. Đó là cách thực hành đơn giản để giữ sự tập trung của bạn vào hơi thở hoặc một số cảm giác cơ thể khác. Sau đó, nếu bạn nhận thấy tâm trí của mình đang lan sang những suy nghĩ khác, hãy nhẹ nhàng đưa sự tập trung trở lại hơi thở của mình.

Mặc dù thiền chánh niệm đã được chứng minh là có rất nhiều tác dụng, từ giảm cân đến đỡ trầm cảm, nhưng nó thực sự có thể là một cách hiệu quả để tăng mức độ nhận thức về bản thân của bạn.

Cụ thể, thiền chánh niệm là một trong những cách tốt nhất để tìm hiểu thêm về cách suy nghĩ của bạn hoạt động. Khi bạn thực hành theo dõi và quan sát những suy nghĩ của chúng ta mà không gắn liền với chúng hoặc nghĩ về chúng, bạn bắt đầu nhận ra một ý tưởng mạnh mẽ: Bạn không phải là suy nghĩ của bạn.

Chúng ta thường thiếu tự giác vì chúng ta thực sự đang suy nghĩ quá nhiều. Chúng ta dễ dàng chìm đắm trong những suy nghĩ của mình, cho rằng chúng là sự thật và đáng để ý chỉ vì tâm trí chúng ta quyết định ném chúng vào chúng ta.

Thực hành chánh niệm thường xuyên sẽ giúp bạn mở rộng tầm mắt về cách thức hoạt động của tâm trí suy nghĩ và bạn còn nhiều điều hơn là những suy nghĩ đơn thuần.

Đọc Tiểu Thuyết Chất Lượng Cao

Người ta thường nói rằng những nhà văn vĩ đại là những người quan sát tuyệt vời về thế giới xung quanh họ. Và đó là khả năng nhận thấy các chi tiết và đặc điểm tinh tế của cuộc sống, cho phép họ tái tạo chúng một cách cảm động trong các tác phẩm của họ.

Hơn nữa, những nhà văn giỏi nhất là những người chuyên quan sát về bản chất con người. Công việc của họ là chú ý đến những chi tiết nhỏ về suy nghĩ, cảm xúc, mong muốn và hành động mà hầu hết chúng ta đều bỏ lỡ giữa công việc điên cuồng của cuộc sống hàng ngày.

Và mặc dù hầu hết chúng ta có lẽ không được gọi là tác giả và những nhà quan sát sắc sảo về bản chất con người, nhưng tất cả chúng ta đều có thể học được một hoặc hai điều về bản thân bằng cách học cách chú ý như một tác giả.

Bằng cách miêu tả mọi người một cách cẩn thận, tiểu thuyết hay dạy chúng ta làm thế nào để suy nghĩ về mọi người một cách cẩn thận và giàu lòng trắc ẩn. Và chúng ta càng giỏi quan sát người khác, thì chúng ta càng có nhiều khả năng nhìn nhận lại chính mình theo cách tương tự.

Vì vậy, hãy thỉnh thoảng dành ra 30 phút để tìm danh sách tiểu thuyết hay mà bạn muốn đọc hoặc nhờ một người bạn hiểu biết giới thiệu một vài tác phẩm yêu thích của họ.

Xác Định Kryptonite (Điểm Yếu) Cảm Xúc Của Bạn

Không ai muốn cảm thấy buồn, lo lắng, xấu hổ hoặc bất kỳ cảm xúc đau đớn nào khác. Đó là điều dễ hiểu vì những điều này thật tồi tệ.

Và trong khi tất cả chúng ta đều phải đối mặt với những cảm xúc tiêu cực, mỗi chúng ta đều có xu hướng có một cảm xúc tiêu cực cụ thể mà chúng ta đặc biệt không thích và cố gắng tránh.

Một phương pháp phổ biến là mọi người sẽ làm bất cứ điều gì để tránh cảm thấy buồn. Họ sẽ sử dụng những cách thức bất thường — đôi khi có hại — để đánh lạc hướng bản thân hoặc làm tê liệt cảm giác buồn bã cụ thể đó, ngay cả khi điều đó có nghĩa là làm tăng những cảm xúc tiêu cực khác như lo lắng, xấu hổ và tội lỗi.

Ví dụ, một người đã phát hiện ra rằng một phần lý do khiến cô ấy cảm thấy căng thẳng trong các tình huống xã hội là cô ấy thường xuyên lo lắng rằng mọi người đang đánh giá mình. Cụ thể, cô ấy lo lắng rằng họ có thể nói rằng cô ấy đã uống quá nhiều và đang đánh giá cô ấy vì điều đó. Mặc dù việc uống rượu khiến cô ấy rất xấu hổ và lo lắng, nhưng đối với cô ấy thì điều đó cũng đáng vì đó là cách duy nhất cô ấy biết để đánh lạc hướng nỗi buồn trong cuộc sống.

Tất cả chúng ta đều có những cảm xúc nhất định mà chúng ta đặc biệt không thích. Và thường xuyên hơn không, điều đó có nghĩa là chúng ta cố gắng tránh cảm xúc đó. Vấn đề là, sợ hãi một cảm xúc đến mức chúng ta sẵn sàng làm bất cứ điều gì để tránh nó có thể dẫn đến một số hậu quả khá tiêu cực về lâu dài (ví dụ: lạm dụng chất kích thích).

Nhưng có lẽ quan trọng nhất, bằng cách né tránh cảm xúc, chúng ta đang tránh lắng nghe những gì cảm xúc nói với chúng ta. Cảm xúc tiêu cực gây đau đớn bởi vì tâm trí đang cố gắng thu hút sự chú ý của chúng ta, đôi khi vì một lý do rất chính đáng.

Học cách chịu đựng sự khó chịu do cảm xúc của chúng ta có thể mở ra nhiều hiểu biết sâu sắc về bản thân và thế giới của chúng ta nếu chúng ta sẵn sàng lắng nghe.

Vẽ Dòng Thời Gian Của Cuộc Đời Bạn

Hãy ngồi xuống với một tờ giấy trắng và một cây bút chì, bắt đầu từ ngày sinh của mình, đánh dấu những sự kiện quan trọng trong cuộc đời theo dòng thời gian. Cụ thể là những sự kiện có tác động lớn - lớn hay nhỏ, tích cực hay tiêu cực.

Đây nghe có vẻ là bài tập ngớ ngẩn nhất từ trước đến nay nhưng bạn sẽ bị sốc về mức độ nhận ra của bản thân. Đặc biệt, nhiều người có thể hiểu hoặc có cái nhìn mới về khoảng thời gian đặc biệt đau buồn hoặc khó khăn bằng cách nhìn thấy giai đoạn cụ thể đó “trong bối cảnh”.

Có khả năng tư duy phát triển và phù hợp với bối cảnh là chìa khóa để tự nhận thức.

Yêu Cầu Nhận Xét (Và Tiếp Thu Tốt)

Đây là một câu hỏi: Bạn tìm kiếm nhận xét về bản thân mình bao lâu một lần?

Nếu bạn giống hầu hết mọi người - có lẽ không thường xuyên. Thật đáng tiếc vì nhận được nhận xét tốt là một trong những cách nhanh nhất và hiệu quả nhất để phát triển và cải thiện bản thân.

Đặc biệt, trong khi có nhiều khía cạnh của bản thân mà chúng ta có thể thấy cần được cải thiện, thì những phần chúng ta không thể nhìn thấy — những điểm mù — mới là vấn đề thực sự. Và những người khác có thể nhận thấy những điều này và giúp chúng ta nhìn ra chúng.

Vì vậy, chính xác thì chúng ta nên yêu cầu nhận xét về bản thân như thế nào?

Dưới đây là một số gợi ý để bạn bắt đầu:

  • Chọn một mối quan hệ thân thiết trong cuộc sống của bạn: cha mẹ, vợ / chồng, bạn thân, v.v. Ai đó mà bạn có đủ tin tưởng để họ sẵn sàng chỉ ra điều gì đó tiêu cực.

  • Khởi đầu nhỏ. Hãy hỏi về điều gì đó ban đầu không quá lớn lao. Đây là việc xây dựng lòng tin của người khác rằng bạn có thể tiếp thu tốt những lời chỉ trích. Họ sẽ có nhiều khả năng nói với bạn về một vấn đề tính cách chính nếu bạn cho họ thấy rằng bạn có thể tiếp thu tốt những lời chỉ trích về công việc gia đình.

  • Tiếp thu tốt những lời chỉ trích. Hãy tránh bảo thủ bằng mọi giá. Chuẩn bị tinh thần rằng bạn sẽ không cảm thấy tuyệt vời khi ai đó chỉ ra một khuyết điểm. Và việc cảm thấy như vậy là hoàn toàn bình thường. Cố gắng hết sức để ghi nhận những nhận xét của họ, cảm ơn họ đã đưa ra chúng và giải thích rằng bạn có kế hoạch khắc phục chúng.

Thực Hiện Một Số Chuyến Du Lịch Nhỏ

Những địa điểm mới và môi trường lạ khiến chúng ta thoát khỏi thói quen và buộc chúng ta phải tự ý thức hơn.

Tất nhiên, việc thường xuyên đặt máy bay đến các quốc gia xa lạ có lẽ không phải là phương pháp khả thi đối với hầu hết chúng ta, nhưng chúng ta có thể nhận được những lợi ích tự nhận thức về việc đi du lịch mà không cần phải đi xa.

Chuyến du lịch nhỏ là một ý tưởng đơn giản mà chúng ta vẫn có thể tham gia vào du lịch nhưng ở quy mô địa phương. Ví dụ: nếu bạn sống ở một thành phố lớn hoặc khu vực đô thị, bạn có thể quen thuộc với khu phố của mình, trung tâm thành phố và có thể là một vài địa điểm khác. Nhưng có thể có toàn bộ khu vực lân cận mà bạn chưa dành nhiều thời gian khám phá. Đây là cơ hội để thực hiện chuyến du lịch nhỏ.

Tương tự, mặc dù hai tuần ở Thái Lan hiện tại có thể không khả thi đối với bạn, nhưng hãy dành hai ngày tại một công viên địa phương mà bạn chưa từng đến.

Nếu chúng ta có thể mở rộng ý tưởng của mình về việc đi du lịch có ý nghĩa như thế nào để bao gồm cả các địa điểm địa phương nhưng vẫn còn xa lạ, chúng ta có thể nhận được nhiều lợi ích từ việc đi du lịch — bao gồm cả việc nâng cao nhận thức về bản thân — với một phần nhỏ chi phí về thời gian hoặc tiền bạc.

Học Một Kỹ Năng Mới

Giống như việc đi du lịch buộc chúng ta trở nên tự nhận thức hơn bằng cách đưa chúng ta vào những tình huống mới lạ, học một điều gì đó mới giúp tăng cường nhận thức về bản thân bằng cách buộc chúng ta suy nghĩ và hành động theo những cách mới.

Khi trưởng thành, phần lớn chúng ta đều ổn định theo cách của mình, bởi vì chúng ta cuối cùng làm những việc giống nhau lặp đi lặp lại. Và trong khi điều này dẫn đến một sự thoải mái nhất định, nó cũng thúc đẩy tâm trí và suy nghĩ hạn hẹp: Khi những thứ duy nhất chúng ta đang làm là những thứ chúng ta đã giỏi, thì thật dễ dàng bị ru ngủ vào một cảm giác an toàn sai lầm rằng chúng ta biết mọi thứ hoạt động như thế nào.

Phương pháp này đôi khi được gọi là “Tâm trí người mới bắt đầu” (Beginner’s Mind). Ý tưởng đằng sau là để học những điều mới, tâm trí phải linh hoạt và nhìn mọi thứ mới mẻ — giống như một đứa trẻ. Điều đó có nghĩa là nếu chúng ta muốn trau dồi sự linh hoạt của bản thân cũng như cách chúng ta nhìn nhận mọi thứ (tức là nhận thức về bản thân), chúng ta nên vượt qua con đường của mình để trở thành một người mới bắt đầu. Và một trong những cách tốt nhất để làm điều này là học một kỹ năng mới.

Cho dù đó là chơi piano, nói tiếng Mandarin hay tô màu nước, cam kết học một kỹ năng mới là một bài tập mạnh mẽ để rèn luyện sự linh hoạt về tinh thần và khả năng tự nhận thức.

Xác Định Những Sai Lệch Về Nhận Thức

Sự méo mó về nhận thức là những suy nghĩ và niềm tin không chính xác làm sai lệch cách chúng ta nhìn mọi thứ, bao gồm cả bản thân chúng ta. Giống như tất cả chúng ta đều có thể mắc phải những thói quen có hại cho thể chất (ví dụ: cắn móng tay, ăn vặt vào đêm khuya, v.v.), tất cả chúng ta đều có những thói quen tinh thần nhất định không mang lại lợi ích gì.

Ví dụ: Bất cứ khi nào điều gì đó khó chịu xảy ra trong khi tôi đang lái xe — bị cắt ngang, có ai đó đang đỗ chỗ tôi muốn — một kịch bản mặc định chạy qua tâm trí tôi là, Thật là một người tồi tệ!

Vì bất cứ lý do gì, tôi đã hình thành thói quen tinh thần là gọi tên những người lái xe khác bất cứ lúc nào tôi gặp khó khăn trên đường. Đây là một vấn đề bởi vì mặc dù những người lái xe khác cũng mắc lỗi, nhưng đôi khi tôi cũng vậy. Nhưng nếu phản ứng mặc định của tôi là luôn đổ lỗi cho người khác, tôi đã bỏ lỡ cơ hội để nhìn nhận hành vi của chính mình và tự sửa chữa.

Nếu mỗi khi tôi bị cắt ngang, tôi tự nhủ rằng người làm thế với tôi là một kẻ tồi tệ và nên là một người lái xe cẩn trọng hơn, tôi có thể bỏ lỡ sự thật rằng tôi thường xuyên lái xe quá chậm vì tôi đang nói chuyện với tôi và không biết tôi đang lái xe như thế nào.

Vấn đề là, nguyên nhân chính dẫn đến sự thiếu nhận thức về bản thân là do các thói quen tinh thần. Nếu chúng ta có thể học cách xác định những kiểu suy nghĩ không chính xác này, chúng ta có thể trở nên tự nhận thức hơn — và có lẽ cuối cùng là cảm thấy tốt hơn.

Dành Thời Gian Để Làm Rõ Giá Trị Của Bạn

Đây là một câu hỏi đáng sợ: Bạn có thường dành thời gian để cân nhắc kỹ lưỡng các giá trị và nguyện vọng cao nhất của mình không?

Nếu bạn giống như hầu hết chúng ta, sự bận rộn của cuộc sống hàng ngày có xu hướng cuốn bạn vào — ngày này qua ngày khác, tuần này qua tuần khác — một dòng hoạt động liên tục mà không có nhiều thời gian để suy ngẫm, đặc biệt là suy ngẫm về giá trị cá nhân của bạn.

Vì vậy, có bất kỳ điều gì ngạc nhiên khi chúng ta gặp khó khăn trong việc đạt được mục tiêu và tìm thấy sự hài lòng khi chúng ta không dành bất kỳ thời gian nào để suy nghĩ về điều đó thậm chí sẽ trông như thế nào đối với chúng ta không?

Hơn nữa, có lẽ không có gì ngạc nhiên khi chúng ta cuối cùng theo đuổi những mục tiêu giả tạo mà văn hóa và xã hội cho là quan trọng (xe đẹp, nhà to, vòng eo thon gọn, trường Ivy League cho con cái chúng ta, v.v.) nhưng chúng ta không thực sự cảm thấy ý nghĩa và bổ ích.

Một hình thức tự nhận thức đặc biệt liên quan đến việc hiểu rõ ràng những điều thực sự quan trọng đối với chúng ta: Tại sao chúng ta lại ở đây? Điều gì tạo nên một cuộc sống viên mãn mà chúng ta có thể thực sự hạnh phúc?

Đây là những câu hỏi lớn. Và mặc dù chúng nghe có vẻ đáng sợ, nhưng đó có thể là do chúng ta không dành nhiều thời gian chất lượng để thực sự suy nghĩ về chúng.

Hãy thử cách này: Hãy nhìn vào lịch của bạn và dành khoảng 30 phút mỗi tháng một lần. Thiết lập một cuộc hẹn lịch định kỳ hàng tháng cho khoảng thời gian này và gọi nó là “Làm rõ Giá trị”. Mỗi tháng vào thời điểm này, hãy lấy ra một tờ giấy và đơn giản là suy nghĩ những câu hỏi về giá trị và những gì bạn thực sự muốn.

Không có cách nào đúng hay sai để làm điều đó. Điều quan trọng là bạn cho mình cơ hội để suy nghĩ về điều đó. Bạn sẽ ngạc nhiên trước những gì có thể xảy ra!

Kết Luận

Thật không may, thuật ngữ tự nhận thức có thể trở thành một thuật ngữ tâm lý phức tạp và bí ẩn, phức tạp cho một quá trình bí ẩn sâu bên trong bản chất con người.

Nhưng không phải vậy.

Tự nhận thức đơn giản là khả năng quan sát bản thân — để ý và chú ý đến các xu hướng trong suy nghĩ, cảm xúc và hành vi của chúng ta. Và đó là một kỹ năng mà tất cả chúng ta đều nên có. Có rất nhiều bài tập đơn giản mà bất cứ ai cũng có thể tận dụng để nâng cao nhận thức về bản thân.

Nguồn: 10 Simple Ways to Improve Your Self-Awareness [With Examples] - NickWignall

Bài viết liên quan

Gọi cho tôi

Hãy gửi thông tin cho chúng tôi, nhân viên tư vấn của Viện sẽ liên hệ lại Quý khách trong vòng 24h. Thông tin của Quý khách chỉ để chúng tôi liên hệ và không gửi cho bên thứ ba.

Tài nguyên

Trắc nghiệm

https://tracnghiem.tamlyvietphap.vn/

0977.729.396