Câu hỏi:

Con tôi hiện giờ được 4 tuổi 2 tháng, chiều cao và cân nặng của cháu phát triển bình thường. Tuy nhiên cháu có những biểu hiện làm gia đình rất lo lắng liên quan đến bệnh tự kỷ như cháu lười nói và nói rất ngọng (chỉ người nhà mới hiểu được), khó vào giấc ngủ (khoảng 1h sau mới ngủ được). Từ khoảng 20 tháng đến 28 tháng tuổi cháu rất hay quấy khóc cả ngày lẫn đêm, khi bố mẹ cho cháu ra những chỗ rộng như sân chơi công cộng, sảnh siêu thị thì chạy nhảy lao về phía trước không biết chán và ít nhìn ngó xung quanh. Vậy tôi muốn hỏi chuyên gia rằng với những triệu chứng như trên thì con tôi có phải bị tự kỉ không và tôi cần chữa trị cho cháu như thế nào?

Trả lời

Chào bạn,

Trước hết, chúng tôi xin gửi lời chia sẻ với sự lo lắng của gia đình bạn.

Theo sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần ấn bản lần thứ V của Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ thì “Rối loạn phổ tự kỷ là rối loạn được đặc trưng bởi các khiếm khuyết kéo dài về giao tiếp xã hội và tương tác xã hội trong nhiều mẫu tình huống khác nhau. Ngoài khiếm khuyết về giao tiếp xã hội, chẩn đoán rối loạn phổ tự kỷ yêu cầu phải có sự xuất hiện của các mẫu hình hành vi, sở thích hay hoạt động giới hạn, rập khuôn, lặp lại. Bởi vì các triệu chứng thay đổi theo sự phát triển và có thể được che giấu bởi các cơ chế ứng phó, các tiêu chí chẩn đoán có thể cần dựa vào thông tin từ quá khứ (lịch sử phát triển), và triệu chứng hiện tại phải gây ra những khiếm khuyết đáng kể. Các triệu chứng này phải được xuất hiện sớm.”

Như vậy, chỉ dựa vào những thông tin trên do mẹ cung cấp thì chúng tôi chưa thể đưa ra chẩn đoán bé có mắc RLPTK hay không bởi những lí do sau:

Trẻ lười nói và nói ngọng chưa phải là triệu chứng điển hình cho RLPTK, dù theo lời mẹ mô tả thì vấn đề này gây ra cản trở giao tiếp ở trẻ nhưng vì có rất nhiều nguyên nhân khác gây ra ngọng và lười nói ở trẻ như vấn đề về răng, hàm, mặt, đầy lưỡi, ngắn lưỡi… đều khiến trẻ gặp nhiều rắc rối khi phát âm. Mẹ không cung cấp thông tin về tiền sử các vấn đề này của con nên chúng tôi chưa thể nhận định triệu chứng này là do đâu gây nên.
Tương tự, việc trẻ quấy khóc và khó vào giấc ngủ ở tháng thứ 20-28 cũng có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau. Ví dụ sự thiếu hụt một số vi chất như kẽm cũng sẽ khiến trẻ khó ở và hay quấy khóc mặc dù không có sự ảnh hưởng tới lộ trình phát triển thể chất (chiều cao, cân nặng).
Việc trẻ hay chạy lao về phía trước và ít đề phòng xung quanh khi ở môi trường lạ như sân chơi chung, siêu thị cũng là một dấu hiệu của nguy cơ tự kỉ nhưng chưa thật sự đủ mạnh để kết luận rằng bé có đang mắc RLPTK hay không.

Từ những phân tích trên, chúng tôi muốn nhấn mạnh rằng các thông tin như mẹ liệt kê ở trên là chưa hoàn toàn đủ. Để đưa ra chẩn đoán chính xác, các chuyên gia cần có sự thăm khám lâm sàng và tiếp xúc trẻ trực tiếp. Vì thế chúng tôi đề xuất mẹ nên đưa bé đến các cơ sở tin cậy để được chẩn đoán kịp thời. Nếu trẻ thật sự nằm trong nguy cơ mắc RLPTK thì việc được đánh giá và can thiệp sớm là vô cùng quan trọng vì đối với hội chứng ASD, can thiệp đúng trong một số giai đoạn nhất định – gọi là giai đoạn vàng có ý nghĩa hơn bao giờ hết, có thể quyết định sự thành bại cuả toàn lộ trình can thiệp trẻ và tác động lớn sự phát triển về sau của trẻ.

Liên hệ ngay với Viện Tâm lý Việt – Pháp qua hotline 0977.729.396 hoặc đến trực tiếp địa chỉ 54 Trần Quốc Vượng, Cầu Giấy, Hà Nội để được đội ngũ chuyên gia tâm lý trẻ em dày dặn kinh nghiệm của chúng tôi chia sẻ cho bạn về:

– Các nguyên nhân và triệu chứng của RLPTK ở trẻ em.

– Chẩn đoán và đánh giá mức độ tự kỉ ở con bạn

– Những chiến lược can thiệp và lộ trình can thiệp cho trẻ mắc RLPTK.

Chúc con nhanh chóng khỏe mạnh!

Hình ảnh một số bác sĩ tâm thần và chuyên gia tâm lý được đào tạo bài bản và giàu kinh nghiệm của Viện Tâm Lý Việt – Pháp: