Cũng như người lớn, trẻ em và thanh thiếu niên trong quá trình phát triển cũng sẽ gặp những vấn đề về tâm lý và cần cải thiện sức khỏe tinh thần, Đây là nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và gặp nhiều nguy cơ. Mối quan hệ thân thiết, gắn bó với cha mẹ và người chăm sóc là yếu tố quan trọng giúp trẻ em và thanh thiếu niên giải quyết vấn đề của mình.

Cũng giống như sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần là một nguồn lực cần thiết cho cuộc sống. Nó cho phép chúng ta học tập, làm việc, vui chơi và tận hưởng cuộc sống. Nó cũng giúp chúng ta vượt qua những giai đoạn khó khăn của cuộc sống. Đối với một đứa trẻ, sức khỏe tâm thần là có những thứ quý giá đối với chúng, tương lai đầy hy vọng, là được làm chủ vận mệnh của mình, yêu bản thân mình, hài lòng hoặc hạnh phúc với cuộc sống hiện tại, biết quan tâm đến người khác, biết người khác quan tâm tôi.

Vấn Đề Sức Khỏe Tinh Thần Là Gì?

Một người có vấn đề về sức khỏe tinh thần hoặc bệnh tâm thần là khi suy nghĩ, cảm xúc, hành vi làm ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của họ, ở nhà, ở trường hay tại nơi làm việc. Nó xảy ra với tất cả mọi người, hoặc dễ cảm thấy buồn, dễ bị kích thích, cáu giận. Nhưng khi những cảm xúc này quá mạnh đến mức khó có thể kiểm soát chúng ở những tình huống khác nhau, đó là chúng ta đang gặp khó khăn về sức khỏe tâm thần.

Đối với một đứa trẻ hoặc một thiếu niên, những khó khăn về sức khỏe tâm thần có thể là: “Hình như không ai quan tâm đến tôi ?” , “Tôi thường buồn, cáu kỉnh, tức giận, lo lắng”, “Tôi không yêu bản thân mình”, “Tôi không thấy điều gì tốt đẹp ở tương lai”, “Tôi cảm thấy bất lực, tôi đang mất kiểm soát trong mọi việc”

Chúng ta có thể gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần ngay cả khi chúng ta có một cơ thể khỏe mạnh. Trẻ em và thanh thiếu niên cũng vậy, 1 trên 5 trẻ em và thanh thiếu niên gặp khó khăn về vấn đề sức khỏe tâm thần khác nhau, theo nghiên cứu của tổ chức y tế thế giới 20% dân số gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần.

Hầu hết những người cần giúp đỡ lại không được sự hỗ trợ của các chuyên gia. Chỉ 1 trong 6 trẻ em và thanh thiếu niên được điều trị. Bệnh tâm thần có những hậu quả tiêu cực đối với trẻ em, thanh thiếu niên và người chăm sóc. (VD: Tự tử là nguyên nhân thứ hai gây ra tử vong ở độ tuổi 15 đến 19 tuổi sau tai nạn)

Nguyên Nhân Của Những Vấn Đề Sức Khỏe Tinh Thần Đến Từ Đâu?

Bệnh tâm thần xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Di Truyền

Tương tự sức khỏe thể chất, sức khỏe tâm thần phụ thuộc rất nhiều vào bộ gen, những gen này có thể đến từ cha mẹ và ảnh hưởng đến con cái. Một số trẻ em bị ung thư ngoài tầm kiểm soát, có những trẻ khác có nguy cơ cao gặp vấn đề sức khỏe tâm thần cao hơn ngay cả khi chúng được nuôi dưỡng và giáo dục trong môi trường lành mạnh.

Bối Cảnh Gia Đình

Trẻ em và thanh thiếu niên có người thân trong gia đình mắc bệnh trầm cảm hoặc hay lo lắng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

Lối Sống

Chúng ta có ăn uống tốt không? Có tập thể dục không? Có uống nhiều rượu bia không? Chúng ta có thường xuyên chia sẻ, thể hiện cảm xúc của mình không?

Phản Ứng Của Chúng Ta Trước Các Sự Kiện Trong Cuộc Sống

Các tình huống gây căng thẳng có thể dẫn đến các bệnh về tinh thần và thể chất. Một đứa trẻ lớn lên trong một gia đình căng thẳng, lạm dụng hoặc bị bố mẹ bỏ bê có nguy cơ mắc những vấn đề tâm thần cao hơn so với những đứa trẻ khác.

Kinh Tế Tài Chính

Chúng có đủ tiền không? Công việc đạt yêu cầu không? Nhà ở có tốt không? Có cơ hội phát triển bản thân hay không? Có bạn bè và gia đình để nương tựa hay không?

Tham Khảo: Mạng Xã Hội và Sức Khỏe Tâm Thần

Chúng Ta Có Thể Làm Gì Để Ngăn Ngừa Những Vấn Đề Về Sức Khỏe Tinh Thần?

Nếu chúng ta có một cơ thể khỏe mạnh chúng ta có thể giảm các nguy cơ về bệnh tâm thần. Vậy chúng ta có thể bảo vệ sức khỏe thể chất của mình bằng các chế độ ăn uống lành mạnh, với chế độ thể dục, thể thao phù hợp, không hút thuốc hay sử dụng các chất kích thích. Ngay cả khi chúng ta luôn có những biện pháp phù hợp thì cũng có lúc chúng ta vẫn bị bệnh và gặp những tổn thương.

Một Số Mẹo Để Duy Trì Tinh Thân Khỏe Mạnh

Ngủ ngon, tập thể dục thường xuyên và chế độ ăn lành mạnh
Lựa chọn các hoạt động làm bạn cảm thấy dễ chịu
Hãy luôn nhận biết cảm xúc của bạn, thường xuyên nói chuyện với bạn bè và gia đình
Hãy luôn nhận biết mức độ căng thẳng của bạn ở nhà, ở trường và cả nơi làm việc
Đối phó và quản lý căng thẳng một cách tích cực
Cố gắng nhìn mọi thứ từ những quan điểm khác nhau
Giải quyết vấn đề một cách lành mạnh

Lời Khuyên Để Duy Trì Tinh Thần Của Trẻ Em Và Thanh Thiếu Niên

Để trẻ bày tỏ cảm xúc, lắng nghe, chia sẻ, bày tỏ , xem xét vấn đề từ quan điểm người khác.
Khuyến khích một lối sống lành mạnh. Sử dụng thực phẩm lành mạnh, đảm bảo cho trẻ em và thanh thiếu niên ngủ đủ và tập thể dục thường xuyên.
Thường xuyên quan tâm đến cảm xúc của trẻ cả khi ngày hôm ấy của chúng đều diễn ra tốt đẹp. Khuyến khích động viên những điều tốt trẻ làm được, quan tâm những nỗ lực, sự cố gắng mà trẻ làm được hơn là những kết quả mà trẻ mang lại. Giúp trẻ đặt tên những cảm xúc, bày tỏ những cảm xúc của mình bao gồm cả những cảm xúc tiêu cực như tiêu cực (VD: Chắc con đã rất bực mình khi phải chờ mẹ quá lâu…)
Giúp trẻ nhìn mọi thứ từ một góc nhìn khác.
Giúp trẻ em hiểu rằng chúng có thể yêu cầu giúp đỡ, hỗ trợ từ người khác khi chúng cần.
Luôn quan tâm và lo lắng những vấn đề của trẻ một cách nghiêm túc. Trẻ em và thanh thiều niên có thể nghĩ rằng cảm xúc của họ không quan trọng nếu bạn quên những điều mà chúng đã chia sẻ với bạn.
Giúp họ đối phó với căng thẳng và quản lý căng thẳng 1 cách tích cực.
Đưa ra những kỳ vọng của bạn giành cho trẻ, lên kế hoạch và những giới hạn mà chúng cần làm, đưa ra những hình phạt thích hợp về những hành vi của chúng.

Ngay cả khi chúng ta đang cố gắng tăng cường sức khỏe tâm thần, chúng ta hoặc con cái của chúng ta vẫn có thể mắc bệnh về tâm thần. Những vấn đề sức khỏe tâm thần phổ biến nhất ở trẻ em và thanh thiếu niên là gì? Khi trẻ em và thanh thiếu niên có vấn đề về sức khỏe tâm thần, chúng sẽ cảm thấy tồi tệ hơn khi chúng không được nhận sự giúp đỡ từ người khác. Điều quan trọng là cha mẹ, giáo viên và bạn bè phải chú ý đến các dấu hiệu khi họ cần giúp đỡ.

Tham Khảo:

Các Dấu Hiệu Nên Xem Xét

Khi đứa trẻ hay thanh thiếu niên đang nói về việc tự tử hoặc cảm thấy tuyệt vọng
Khi họ đang có vấn đề về cảm xúc: cáu kỉnh, giận dữ, hoặc buồn bã tột cùng
Điểm kém hoặc trốn học
Những thay đổi đáng kể trong giấc ngủ, thói quen ăn uống hàng ngày
Xuất hiện những vấn đề về thể chất như đau đầu, đau dạ dạy mà đi khám bác sĩ không tìm ra nguyên nhân
Ngừng tham gia các hoạt động hàng ngày
Bất cứ hành vi, biểu hiện nào ngăn chúng tham gia các hoạt động hàng ngày

Một Số Vấn Đề Sức Khỏe Tinh Thần Thường Gặp Ở Trẻ Em Và Thanh Thiếu Niên

Rối loạn ăn uống
Các vấn đề về hành vi (hành vi chống đối, hành vi thích ứng)
Trầm cảm
Tâm thần phân liệt
Sử dụng chất (rượu/ ma túy)
Khó khăn trong học tập
Chậm phát triển trí tuệ
Rối loạn phát triển lan tỏa

Một Số Gợi Ý

Nếu bạn lo lắng rằng con mình có bệnh tâm lý và cần cải thiện sức khỏe tinh thần thì sao? Nếu cảm xúc, hành vi của con đang làm bạn lo lắng, bạn nên trao đổi, chia sẻ với con về những việc bạn đang cảm nhận thấy một cách nhẹ nhàng như: “Gần đây bố/mẹ nhận thấy rằng con đang…. điều đó làm bố/mẹ cảm thấy lo lắng vì con không như vậy nữa” hay đơn giản là “con có ổn không?”, “con đang cảm thấy thế nào ? Con cảm thấy thực sự chán nản những ngày này ? Bố mẹ có thể làm gì đó giúp con”. Và luôn thể hiện rằng bạn luôn sẵn sàng giúp chúng giải quyết vấn đề đó.

Tiếp theo bạn có thể nói chuyện với cán bộ, giáo viên chủ nhiệm về vấn đề của con bạn nhằm đưa ra cái nhìn so sánh với các bạn cùng lớp và với các tình huống khác. Bạn có thể hỏi giáo viên về :

Tình hình học tập của con bạn
Mối quan hệ của con bạn, giáo viên và các bạn ở trường như thế nào?
Liệu GV có biết con bạn có mối bận tâm nào khác khi ở trường ?
Nếu nhân viên, cán bộ, GVCN nhận thấy có điều gì đó không ổn ở con bạn, thì họ có thể hỗ trợ bạn. Trường học cũng có thể cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích khác nhằm hỗ trợ những vấn đề của con bạn.
Con bạn có thể không gặp những vấn đề như bạn nhìn thấy khi ở trường, hoặc ở trường không ai quan tâm đến những vấn đề mà con bạn gặp phải. Trẻ em và thanh thiếu niên thường cố gắng kiểm soát vấn đề của mình khi ở trường, đặc biệt nếu vấn đề đó chưa thực sự nghiêm trọng. Nhưng người lớn vẫn cần nên lưu ý và giúp đỡ con, ngay cả khi trường học không nhận thấy bất cứ điều gì ở con.

Gặp gỡ bạn thân của con, hoặc chúng ta có thể mời bạn bè của con đến chơi nhà mình, tiếp đón họ một cách cởi mở, tạo không gian riêng tư cho con với các bạn, luôn thể hiện rằng bố mẹ tôn trọng bạn bè của con như chính con. Luôn tỏ ra tử tế với bạn bè của con bạn, và quan tâm chia sẻ đến chúng một cách tế nhị, khéo léo. Bởi vì, đối với độ tuổi thanh thiếu niên thường thể hiện sự tin tưởng bạn bè hơn bố mẹ, do để cải thiện sức khỏe tinh thần, các bậc phụ huynh nên phát huy sự hỗ trợ này từ phía bạn bè để hỗ trợ con.

Hoặc khi thực sự cần thiết, bạn nên đưa trẻ tới gặp các chuyên gia tâm lý hoặc bác sĩ tâm thần để có thể được chẩn đoán và điều trị một cách tốt nhất. Bạn cũng có thể liên hệ với Viện Tâm lý Việt – Pháp để được hỗ trợ với dịch vụ tâm lý có các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực.

Nguồn tham khảo: Le Manuel MSD

Source link

Phương Pháp Trị Liệu - Điều Trị

Điều Cần Biết Về Bệnh Tâm Lý Và Cải Thiện Sức Khỏe Tinh Thần Ở Trẻ Em