Cơ chế ứng phó (Coping Mechanisms) là các chiến lược mọi người thường sử dụng khi đối mặt với căng thẳng và/ hoặc chấn thương để giúp kiểm soát những cảm xúc đau đớn hoặc khó chịu. Cơ chế ứng phó có thể giúp mọi người thích ứng với các sự kiện căng thẳng và giúp họ duy trì cảm xúc hạnh phúc.

CƠ CHẾ ỨNG PHÓ LÀ GÌ?
Những sự kiện quan trọng trong cuộc sống, dù tích cực hay tiêu cực, đều có thể gây ra căng thẳng. Những trải nghiệm khó khăn, chẳng hạn như ly hôn, sảy thai, người thân qua đời hoặc mất việc làm, đều có thể khiến hầu hết mọi người cảm thấy đau buồn hoặc khổ sở. Nhưng ngay cả những sự kiện được nhiều người coi là tích cực, chẳng hạn như kết hôn, sinh con và mua nhà – cũng có thể dẫn đến một sự căng thẳng đáng kể. Để điều chỉnh sự căng thẳng này, mọi người có thể sử dụng một số kết hợp về thay đổi hành vi, suy nghĩ và cảm xúc, tùy thuộc vào tình huống.
Các cơ chế ứng phó thường được sử dụng để quản lý căng thẳng hoặc để đối phó với sự tức giận, cô đơn, lo lắng hoặc trầm cảm.
CƠ CHẾ ỨNG PHÓ VÀ CƠ CHẾ PHÒNG VỆ KHÁC NHAU NHƯ THẾ NÀO?
Một vài người có thể nhầm lẫn giữa cơ chế phòng vệ và cơ chế ứng phó. Mặc dù hai khái niệm này có một số điểm tương đồng, nhưng trên thực tế, chúng là khác nhau.

Các cơ chế phòng vệ (Defense mechanisms) chủ yếu xảy ra ở mức độ vô thức và mọi người thường không biết rằng họ đang sử dụng chúng. Mặt khác, một người sử dụng các cơ chế ứng phó lại thường có ý thức và có mục đích.
Cơ chế ứng phó (Coping mechanisms) được sử dụng để quản lý một tình huống bên ngoài đang tạo ra vấn đề cho một cá nhân. Trong khi cơ chế phòng vệ có thể thay đổi trạng thái tâm lý bên trong của một người.

CÁC KIỂU ỨNG PHÓ VÀ CƠ CHẾ
Phong cách ứng phó có thể là sự tập trung vào vấn đề — còn được gọi là công cụ — hoặc sự tập trung vào cảm xúc. Các chiến lược ứng phó tập trung vào vấn đề thường được kết hợp với các phương pháp giải quyết vấn đề để giảm căng thẳng, trong khi cơ chế tập trung vào cảm xúc có thể giúp mọi người xử lý bất kỳ cảm giác đau khổ nào do vấn đề gây ra.
Hơn nữa, các cơ chế ứng phó có thể được phân loại là chủ động hoặc tránh né. Các cơ chế ứng phó chủ động thường bao gồm nhận thức về tác nhân gây căng thẳng và nỗ lực có ý thức để giảm căng thẳng. Mặt khác, cơ chế ứng phó né tránh được đặc trưng bởi việc phớt lờ hoặc né tránh vấn đề.
Một số phương pháp ứng phó tuy có tác dụng trong một thời gian nhất định nhưng không mang lại hiệu quả lâu dài. Những cơ chế ứng phó không hiệu quả này, thường có thể phản tác dụng hoặc gây ra những hậu quả tiêu cực ngoài ý muốn, được gọi là “ứng phó kém thích nghi” (maladaptive coping). Cơ chế ứng phó thích nghi thường là những cách lành mạnh và hiệu quả để quản lý các tình huống căng thẳng.

CÁC LOẠI CƠ CHẾ ỨNG PHÓ
Trong số các cơ chế ứng phó thích ứng, những cơ chế được sử dụng phổ biến là:

Hỗ trợ: Nói về một sự kiện căng thẳng với một người hỗ trợ có thể là một cách hiệu quả để quản lý căng thẳng. Tìm kiếm sự hỗ trợ từ bên ngoài thay vì tự cô lập và cải thiện những tác động của căng thẳng có thể làm giảm đáng kể tác động tiêu cực của một tình huống khó khăn.
Thư giãn: Bất kỳ hoạt động thư giãn nào cũng có thể giúp mọi người đối phó với căng thẳng. Các hoạt động thư giãn có thể bao gồm thực hành thiền định, căng trùng cơ tịnh tiến hoặc các kỹ thuật thư giãn khác, hòa mình vào thiên nhiên hoặc nghe nhạc nhẹ.
Giải quyết vấn đề: Cơ chế ứng phó này liên quan đến việc xác định một vấn đề đang gây ra căng thẳng và sau đó đưa ra một số giải pháp tiềm năng để quản lý nó một cách hiệu quả.
Hài hước: Làm tình huống căng thẳng trở nên nhẹ nhàng hơn có thể giúp mọi người vẫn giữ được quan điểm và ngăn tình hình trở nên quá sức chịu đựng.
Hoạt động thể chất: Tập thể dục có thể được coi là một hình thức giảm căng thẳng tự nhiên và lành mạnh. Chạy, yoga, bơi lội, đi bộ, khiêu vũ, thể thao đồng đội và nhiều loại hoạt động thể chất khác có thể giúp mọi người đối phó với căng thẳng và hệ quả của các sự kiện chấn thương.

Danh sách tóm lược các cơ chế ứng phó kém thích nghi thường gặp bao gồm:

Trốn thoát: Để đối phó với lo lắng hoặc căng thẳng, một số người có thể rút lui khỏi bạn bè và trở nên cô lập về mặt xã hội. Họ có thể thu mình trong một hoạt động đơn độc như xem ti vi, đọc sách hoặc dành thời gian trực tuyến.
Tự xoa dịu bản thân không lành mạnh: Một số hành vi tự xoa dịu (self-soothing) là lành mạnh ở mức độ vừa phải nhưng có thể trở thành nghiện và không lành mạnh, nếu cá nhân coi đó là một thói quen. Một số ví dụ về việc tự xoa dịu không lành mạnh có thể bao gồm ăn quá nhiều, uống rượu hoặc nghiện mạng xã hội hoặc trò chơi điện tử.
Tê liệt cảm xúc: Một số hành vi tự xoa dịu có thể trở thành hành vi gây tê cảm xúc. Khi một người thực hiện hành vi này, họ thường nhận thức được những gì họ đang làm và tìm kiếm một hoạt động có thể giúp họ giảm bớt hoặc vượt qua sự đau khổ. Họ có thể tìm cách giảm bớt căng thẳng bằng cách ăn đồ ăn vặt, sử dụng rượu quá mức hoặc sử dụng ma túy.
Cưỡng chế và mạo hiểm: Căng thẳng có thể khiến một số người tìm đến cơn say adrenaline thông qua các hành vi cưỡng chế hoặc mạo hiểm như cờ bạc, quan hệ tình dục không an toàn, sử dụng ma túy, trộm cắp hoặc lái xe liều lĩnh.
Tự làm hại bản thân: Một số người có thể thực hiện các hành vi tự làm hại bản thân để đối phó với căng thẳng hoặc chấn thương tâm lý.

CƠ CHẾ ỨNG PHÓ VÀ SỨC KHỎE TÂM THẦN
Việc sử dụng các kỹ năng ứng phó hiệu quả thường có thể giúp cải thiện sức khỏe tâm thần và cảm xúc. Những người có khả năng thích nghi với các tình huống căng thẳng hoặc sang chấn (và tác động lâu dài mà những sự cố này có thể gây ra) thông qua các cơ chế ứng phó lành mạnh có thể ít bị lo lắng, trầm cảm hoặc ít có các lo lắng về sức khỏe tâm thần khác trước các sự kiện đau đớn hoặc thử thách.
Những người thường sử dụng cơ chế ứng phó kém thích nghi và / hoặc gặp khó khăn trong việc sử dụng các chiến lược ứng phó hiệu quả có thể sẽ gặp các tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm thần và cảm xúc. Những người khó khăn trong việc đối phó với lo lắng, căng thẳng hoặc sự tức giận có thể dễ rơi vào thói quen dựa trên các cơ chế ứng phó kém thích nghi. Ví dụ: uống rượu thường có thể giúp mọi người cảm thấy ít căng thẳng hơn ngay lập tức, nhưng nếu một người phụ thuộc vào rượu hoặc bất kỳ chất gây nghiện nào khác, khi đối mặt với những tình huống khó khăn, họ có thể trở nên phụ thuộc vào chất này theo thời gian.
Nếu bạn gặp căng thẳng và không biết làm sao để ứng phó, nhà trị liệu hoặc chuyên gia sức khỏe tâm thần khác sẽ có thể giúp bạn phát triển và cải thiện kỹ năng ứng phó của mình. Các nhà trị liệu có thể cung cấp sự hỗ trợ và thông tin về các kỹ năng ứng phó và các buổi trị liệu có thể là một môi trường an toàn, không phán xét để mọi người khám phá các phương pháp ứng phó mà họ đang có, cũng như xác định cách chúng giúp đỡ hoặc cản trở việc quản lý căng thẳng của họ.
Nguồn: Coping Mechanisms, GoodTherapy
Thanh Hương dịch
Hãy liên hệ với số hotline 0977.729.396 của Viện ngay hôm nay để được tư vấn tận tình.