8 Đặc Điểm Nổi Bật Ở Những Người Có Cảm Xúc Ổn Định

Có một suy nghĩ sai lầm rằng khả năng ổn định cảm xúc là do bẩm sinh mà có, còn những người không giữ được sự cân bằng này là do họ thiếu may mắn. 

Không thể phủ nhận rằng có sự xuất hiện của các yếu tố sinh lý học nhưng yếu tố chủ yếu nhất để một người có thể ổn định cảm xúc hay không là do những thói quen lành mạnh hình thành theo thời gian. Dưới đây là những đặc điểm của những người có cảm xúc ổn định.

Các Đặc Điểm

Thích Nghi Với Sự Không Chắc Chắn

Không ai thích lo lắng về những điều mơ hồ bấp bênh nên các phương pháp phủ nhận sự không chắc chắn cũng như làm tê liệt cảm giác lo lắng do sự không chắc chắn đem lại (như tự trấn an) rất được ưa thích. Tuy nhiên nếu bạn lạm dụng các phương pháp tạm thời ấy, chúng sẽ gây ra những vấn đề lớn hơn. Lý do là bởi có hai vế bạn cần đối mặt. Vế đầu tiên – như bạn mong muốn – là sự lo lắng của bạn sẽ được giải tỏa trong thời điểm hiện tại. Nhưng vế thứ hai – từ chối đối mặt với những điều không chắc chắn – sẽ khiến bạn giảm sự tự tin rằng bạn có khả năng giải quyết chúng trong tương lai.

Những người ổn định về mặt cảm xúc có thể chịu đựng được sự lo lắng về những điều không chắc chắn. Họ có thói quen đón nhận những vấn đề ngoài dự tính và xây dựng niềm tin cũng như khả năng xử lý chúng thay vì ảo tưởng rằng có thể tránh được chúng.

Bạn cũng có thể tham khảo 3 cấp độ điều chỉnh cảm xúc tại đây.

Buông Bỏ Ham Muốn Kiểm Soát

Giống như sự không chắc chắn, bất lực là một trong những cảm giác rất khó để đối mặt. Cảm giác bất lực đến từ việc chúng ta không thể kiểm soát đầy đủ những tình huống nằm ngoài tầm với, vì vậy chúng ta luôn cố gắng – bằng một cách nào đó – hết sức quan tâm đến những tình huống này. Sự quan tâm ấy (hay nói đúng hơn là sự ham muốn kiểm soát) mang lại cảm giác chúng ta đã tham gia vào sự việc và có thể khống chế nó dưới tầm mắt mình. Nhưng hãy cẩn thận, tác dụng phụ của việc luôn thích kiểm soát mọi thứ chính là ngày ngày phải mang trong mình cả tỷ nỗi lo âu, căng thẳng và tất nhiên cảm xúc của bạn không thể ổn định.

Những người ổn định về mặt cảm xúc thường trau dồi sự can đảm để đối mặt với sự thật rằng tất cả chúng ta không thể kiểm soát và lo lắng cho mọi thứ sẽ xảy ra. Và họ biết rằng việc buông bỏ nhu cầu kiểm soát sẽ khiến mọi thứ trở nên dễ dàng hơn rất nhiều, tâm trạng cũng sẽ được thả lỏng và thư giãn hơn.

Chấp Nhận Những Cảm Xúc Đau Đớn

Bản năng của con người là né tránh sự đau đớn và điều này cũng áp dụng với những nỗi đau tinh thần. Mỗi khi cảm thấy buồn bã, khổ sở, chúng ta thường né tránh đối mặt với nó và tìm đến những điều làm chúng ta phân tâm. Nhưng hãy hiểu rằng, không phải nỗi đau nào cũng là điều tồi tệ (dù bạn cảm thấy tệ). Nếu bạn coi những cảm xúc đau đớn của mình là một điều xấu xa và né tránh chúng, bạn đang vô tình khiến bộ não của mình sợ hãi chúng và về lâu dài, điều này sẽ tạo nên sự đau khổ và bất ổn về mặt cảm xúc. Vì vậy, đừng ngại đối diện và vượt qua những cảm xúc không vui này.

Vai trò của cảm xúc là rất quan trọng, bạn có thể tìm hiểu thêm về nội dung này tại đây.

Giảm Sự Kỳ Vọng

Kỳ vọng giúp chúng ta hoàn thành ước mơ, tuy nhiên đôi khi chúng ta lại nhầm lẫn giữa những gì chúng ta muốn và những gì chúng ta có thể làm. Và nếu thường xuyên đặt những kỳ vọng cao quá mức, bạn sẽ phải nhận về cảm xúc thất vọng và buồn bã. Những người có tâm lý ổn định thường xem xét các kỳ vọng một cách hợp lý và hành động để đạt được những gì họ muốn thay vì mơ tưởng những điều viển vông.

Xem Xét Những Suy Nghĩ Của Mình

Nếu những suy nghĩ tiêu cực và phi thực tế trở thành thói quen thì bạn sẽ luôn cảm thấy thật tệ. Một trong những lý do lớn nhất của thói quen này là bạn quá tin tưởng vào suy nghĩ của mình. Khi một suy nghĩ tiêu cực xuất hiện, bạn chưa kịp xem xét nó kĩ lưỡng thì bạn đã hành động ngay như thể nó là sự thật. Thay vào đó, hãy hành động như những người biết cân bằng cảm xúc – khi họ đối mặt với những suy nghĩ tiêu cực “giả”, họ xem xét và thay thế chúng bằng những suy nghĩ thực tế và tích cực hơn.

Bày Tỏ Mong Muốn Và Nhu Cầu Của Bản Thân Một Cách Quyết Đoán

Mỗi người đều có những mong muốn và nhu cầu riêng. Những người ổn định về mặt cảm xúc sẵn sàng đứng lên bảo vệ bản thân và yêu cầu những gì họ muốn một cách quyết đoán thay vì luôn bỏ qua mong muốn của mình.

Đặt Ra Những Giới Hạn An Toàn

Việc không dám yêu cầu những gì bạn muốn đã là nguyên nhân chính gây ra sự bất ổn về cảm xúc nhưng việc không thể từ chối những gì bạn không muốn thậm chí còn tồi tệ hơn. Hãy luôn đặt cho mình một giới hạn an toàn, lành mạnh và nói không với những điều vượt quá giới hạn của bạn. Bởi nếu bạn luôn sợ hãi phải từ chối và luôn thuận theo người khác, bạn sẽ đánh mất sự tự tin và tôn trọng với chính bản thân mình. Về lâu dài, nếu bạn không còn tôn trọng chính mình nữa, bạn sẽ khó duy trì khả năng phục hồi cảm xúc khi đối mặt với những thử thách.

Ưu Tiên Lý Trí Hơn Cảm Xúc

Ở mức độ sâu, hầu hết các dạng bất ổn về cảm xúc đều có nguyên nhân từ một sai lầm: chọn cảm xúc nhiều hơn lý trí. Chọn cảm xúc hơn lý trí là một dạng méo mó về mặt nhận thức (cognitive distortion) khiến bạn đưa ra quyết định dựa trên những gì bạn cảm thấy thay vì nguyên tắc chuẩn mực của bạn.

Những người ổn định về cảm xúc biết rằng cảm xúc của họ có thể sẽ dẫn họ đi chệch hướng. Do đó, họ cẩn thận để không bao giờ lập tức tuân theo cảm xúc của mình mà thay vào đó là xác minh chúng dựa trên nguyên tắc và chuẩn mực – những điều họ biết là đúng đắn, chính đáng và thực sự quan trọng. Họ lắng nghe cảm xúc nhưng không tuyệt đối tin tưởng chúng.

Bạn có đang tìm hiểu về trí tuệ cảm xúc? Tham khảo nội dung này tại đây.

Kết Bài

Hy vọng bài viết này đã cung cấp những thông tin hữu ích, giúp bạn loại bỏ những thói quen không lành mạnh ảnh hưởng đến cảm xúc và tâm lý.

Tham Khảo: Phân biệt giữa thái độ và cảm xúc

Nguồn: Nickwignall – 8 Traits of Emotionally Stable People